هندی چهار صدا دارد آنجا که فارسی یکی دارد. دو محور در کار است: نوک زبان پشت دندان یا برگشته به سقف دهان، و نفس بیرون میآید یا نه. فارسی هیچکدام از این دو محور را برای جدا کردن واژهها به کار نمیبرد، پس هر چهارتا در یک قفسه میافتند.
هشت مورد زیر همان چهار صدا و آن یک قاعدهای هستند که خط نمینویسدش.
هشت چیزی که واژه را عوض میکنند یا لهجه را نشان
- ت دندانی و ت برگشته دو صدای جدا هستند و واژههای واقعی را از هم جدا میکنند.
- ک و ک دمیده هم دو واژه متفاوت میسازند، و همین برای هر چهار جای دهان صادق است.
- مصوت ذاتی آخر واژه انداخته میشود، پس ram گفته میشود و rama نوشته.
- va میان و و w مینشیند و هیچکدامشان نیست.
- هندی صدای th انگلیسی را ندارد، پس آن حرف چیز دیگری است.
- مصوت خیشومی با یک نشانه علامت میخورد و در املا دیده میشود.
- ر تپشی است و ر انگلیسی بهجایش، لهجه را نشان میدهد و واژهای را عوض نمیکند.
- یک نوار کاغذ جلوی دهان، دمیدگی را بیابهام نشان میدهد.
فرشاد در ایلام دو هفته روی ر کار کرد چون شنیده بود سخت است، و ر فارسی از قبل تپشی بود. چیزی که هیچکس نگفته بود این بود که او مصوت ذاتی آخر واژهها را میگفت، و همان یک عادت در هر جمله چند بار تکرار میشد.
دو محور، و فارسی هیچکدام را به کار نمیبرد
ت دندانی جلوتر از هر ت فارسی است و نوار کاغذ جلوی دهان تکان نمیخورد. ت برگشته نوکش به سقف دهان میرود و نوار باز هم تکان نمیخورد. همان دو با نفس، دو صدای دیگر میسازند و آنجا نوار تکان میخورد.
ت فارسی در هیچکدام از این چهار خانه نیست. جایی میان دو ستون مینشیند با مقدار نامعلومی هوا، و به همین دلیل بهعنوان لهجه شنیده میشود و نه بهعنوان یکی از آن چهارتا.
برگشته بودن برای یک هفته مسخره حس میشود و بعد عادی، و همان یک هفته کل هزینهاش است. دمیدگی هم با نوار کاغذ بیابهام قابل بررسی است، پس هر دو محور روش دارند و هیچکدام حدس نیستند.
غافلگیری، یک قاعده است که خط نمینویسدش
هر صامت یک مصوت کوتاه ذاتی دارد و در آخر واژه انداخته میشود. یعنی حروف rama را مینویسند و ram گفته میشود، و این قاعدهای است که در املا هیچ نشانهای ندارد.
کسی که این را نداند یک هجای اضافه به هر واژه اضافه میکند، و همان یک هجا در هر جمله چند بار تکرار میشود. این از هر دو محور بالا هم گویشور را ثابتتر نشان میدهد، چون آن دو گاهی درست درمیآیند و این یکی هر بار غلط است.
و برخلاف آن دو، این یکی صامت نیست و تمرین صامت درستش نمیکند. یک تصمیم است: هر واژهای که با صامت تمام میشود، همانجا تمام میشود.
در ایران هندی از فیلم میآید و فیلم گفتار فشرده دارد
تقریباً هر کسی در ایران هندی را از فیلم شنیده، و گفتار فیلم فشرده و سریع است. یعنی الگویی که در گوشتان نشسته، الگوی گفتار عادی نیست و تقابلهای دقیق در آن کمتر دیده میشوند.
ایستادن جایی است که فهم بالاست و تولید چهار صدا را به یکی میریزد، و چون در فهم مشکلی نیست، هیچ سیگنالی نمیگیرید. اولین باری که واژهای بگویید که جفت کمینه دارد، معنا عوض میشود و کسی هم تصحیح نمیکند.
کار درست ساختن تقابل است و نه گوش دادن بیشتر: ده جفت واژه که فقط در همان یک صامت فرق دارند، از یک گویشور، و فقط شنیدن. بعد همان ده جفت با نوار کاغذ، برای تولید. سه هفته، و هر دو محور جا میافتند.
کدام خطاها یک واژه را میبرند
چه چیزی معنا را عوض میکند، و چه چیزی فقط لهجه را نشان میدهد
هر دو سطر اول واژههای واقعی را از هم جدا میکنند، و به همین دلیل یک ماه میارزند، و سطرهای آخر فقط بعد از آنها ارزش توجه دارند.
غلط گفتن این، واژه را عوض میکند
- بلهدندانی در برابر برگشتهواژههای واقعی را جدا میکند، و جفتهایش زیادندبله
- بلهدمیده در برابر بیدمیدگیاین هم واژههای واقعی را جدا میکند، در هر چهار جای دهانبله
- بلهمصوت ذاتی که انداخته میشودیک هجا اضافه میکند، و در هر جمله نشانتان میدهدبله
- خیرر انگلیسی بهجای ر تپشیشنیدنی است، و هیچ واژهای را نمیبردخیر
- خیرمصوت خیشومی تقریبیتقریباً همیشه فهمیده میشود، و بعداً ارزش درست کردن داردخیر
- بررسی نشدهاینکه هیچکدام از اینها در صدای فیلم چقدر خرج داردکسی اندازهاش نگرفته، و گفتار فیلم بهشدت فشرده استبررسی نشده
سطر سوم غافلگیری است. اصلاً مسئله صامت نیست، قاعدهای است که خط نمینویسدش، و گویشور را ثابتتر از هر دو محور بالای خودش نشان میدهد.
دو ابزار، و یکیشان یک نوار کاغذ است
یک نوار کاغذ جلوی دهان جای پرسیدن از یک گویشور را میگیرد که درست بود یا نه، و آن پرسش تشویق برمیگرداند. رایگان است، و جوابش به شکلی بیابهام است که گوش دادن به صدای خودتان هرگز نیست: یا تکان میخورد یا نمیخورد.
دیکته هندی روی گوشی جای همان پرسش را از طرف دیگر میگیرد. تا ۲۰۲۶ رایگان و نصبشده است، و مزیتش این است که صامت غلط به شکل حرف دیگری روی صفحه ظاهر میشود، پس خطا دیدنی میشود.
خطا: وقت گذاشتن روی چیزی که واژه را عوض نمیکند
ر و مصوت خیشومی هر دو پرسروصدا هستند و هیچکدام واژهای را عوض نمیکنند. دو محور بالا و آن قاعده مصوت ذاتی، هر سه واژه را عوض میکنند و هر سه کمتر به گوش میآیند.
دو هفته فرشاد روی ر مدرک این است. همان دو هفته روی نوار کاغذ و ده جفت، هر دو محور را جابهجا میکرد، و ر از قبل درست بود.
بعد از این هشت مورد
برای جدا کردن جفتهایی که هنوز یکی میشنوید، ship و sheep: تمرین گوش روی یک صدا در هر بار همان روش را میدهد و اینجا تنها روش است. برای دیدن صداها بهصورت نشانه یک نشانه برای هر صدا، تا واژه ناآشنا گفتنی شود کار میکند، و برای اینکه کسی خطا را بگوید یک معلم چقدر میارزد، و چه کاری را تنها میشود کرد.
پرسش بعدی این است که همین صداها روی کاغذ چطور نوشته میشوند و کدامشان از هم جدا نمیشوند: خطی که هر صدا را مینویسد، و ماترای که واژه را میبندد جواب میدهد، و واژههایی که این تقابلها در آنها اهمیت دارند در دو لایه واژگان، و آن یکی که از فارسی آمده.