افکتها پیش از ترنسفورم اجرا میشوند، روی هر لایهای. یعنی بلور ۲۰ پیکسلی روی لایهای که به نصف مقیاس شده، روی صفحه ۱۰ پیکسل درمیآید، و عددی که در پنل نوشتهاید دیگر عددی نیست که بیننده میبیند. اگر بلور ۲۰ پیکسلی روی اندازهی نهایی میخواهید، عددی که باید تایپ شود ۴۰ است.
سمانه یک تیتراژ دوازدهثانیهای برای پادکستی دربارهی قناتهای یزد میسازد: نقشهای از خط قناتها، یک قطره که روی خط پیش میرود، تیتر، و یک وینیت. چهار عنصر، و تقریباً هر رفتار غیرمنتظرهای که در این دوازده ثانیه دید، از دو سازوکار درآمد.
ترتیبی که رابط کاربری نمیگویدش
ترتیب اجرا این است: اول ماسکها، بعد افکتها، بعد ترنسفورم، و آخر مود ترکیب. پنلها روی صفحه به یک ترتیب چیده شدهاند و به ترتیب دیگری محاسبه میشوند، و همین است سرچشمهی بیشتر رفتارهایی که اسمشان را غیرقابلپیشبینی میگذارند.
ماسک در فضای خود لایه اعمال میشود، پیش از آنکه چیزی جابهجایش کند؛ برای همین ماسکی که روی لایه کشیدهاید با چرخاندن لایه با آن میچرخد. افکت روی اندازهی اصلی لایه حساب میشود، پس بلور ۲۰ پیکسلی همانجا واقعاً ۲۰ پیکسل است. ترنسفورم بعد از آن میآید و بلور را همراه تصویر کوچک میکند. مود ترکیب آخر است و فقط تعیین میکند لایهی تمامشده چطور با زیرش برخورد کند.
راه دور زدنش هم از همین ترتیب میآید: لایهی تنظیم و افکتی که بالای یک پریکامپ گذاشته شود اصلاً بیرون این ترتیب مینشینند، و همان است که بلوری میدهد که با مقیاس کوچک نمیشود.
پریکامپ کامپوزیشن است، نه گروه
پریکامپ یعنی یک کامپوزیشن که به عنوان یک لایه داخل کامپوزیشن دیگری استفاده شده است. این تعریف کسلکننده به نظر میرسد تا وقتی که نتیجهاش را ببینید: پریکامپ کامپوزیشن است نه گروه، پس اندازهی خودش، طول خودش و ساعت خودش را دارد.
سمانه نقشه و قطره را با هم پریکامپ میکند تا وینیت بتواند با هر دو مثل یک شی رفتار کند. همانجا هم اولین غافلگیری پیش میآید: لایهی سهبعدی را داخل یک پریکامپ بگذارید و پیش از رسیدن به کامپوزیشن والد تخت میشود. یعنی دوربین کامپوزیشن بیرونی دیگر آن لایه را در عمق نمیبیند، چون آنچه بالا میآید یک تصویر رندرشده است.
این برنامه اصلاً گروه ندارد. هر چیزی که شبیه گروه به نظر میرسد یک کامپوزیشن است، و برای همین است که هر حلقه میتواند اندازه و طولی متفاوت از حلقهی دور خودش داشته باشد.
پنج کلمهای که کل واژگان است
کامپوزیشن، لایه، کلیدفریم، گراف ادیتور، پریکامپ. هرچه در این برنامه ساخته میشود ترکیبی از همین پنجتاست، و کسی که این پنج را با ترتیب اجرای بالا بلد باشد، بقیهی رابط را میتواند حدس بزند. این برنامه ویرایشگر تدوین هم نیست؛ کسی که بخواهد داخلش یک فیلم دهدقیقهای را ببرد، دارد با ابزار غلط کار میکند و کندی را به گردن کامپیوترش میاندازد.
یک لایه، یک فریم
ترتیبی که هیچجای رابط کاربری نوشته نشده
پنلها روی صفحه به یک ترتیب چیده شدهاند و به ترتیب دیگری محاسبه میشوند، و همین سرچشمهی بیشتر رفتارهایی است که اسمشان را غیرقابلپیشبینی میگذارند.
- اولماسکهادر فضای خود لایه اعمال میشوند، پیش از آنکه چیزی جابهجایشان کند
- دومافکتهاروی اندازهی اصلی لایه حساب میشوند. بلور ۲۰ پیکسلی همینجا واقعاً ۲۰ پیکسل است
- سومترنسفورممقیاس، موقعیت، چرخش. بلور همراه تصویر کوچک میشود
- آخرمود ترکیباینکه لایهی تمامشده چطور با هرچه زیرش هست برخورد کند
لایهی تنظیم و افکتی که بالای یک پریکامپ گذاشته شود اصلاً بیرون این ترتیب مینشینند، و همان راه معمول گرفتن بلوری است که با مقیاس کوچک نمیشود.
ایستی که پیش از هر انیمیشنی پیش میآید
در ایران اشتراک ادوبی مستقیم پرداخت نمیشود، و ایست عملی همین است: کار با نسخههایی شروع میشود که از جای نامعلوم آمدهاند، آپدیت نمیشوند، و پروژهای که با یک نسخه ساخته شده در نسخهی دیگری باز نمیشود. راهی که واقعاً کار میکند این است که همین دو سازوکار را در جای دیگری یاد بگیرید، چون هر دو در ابزارهای دیگر هم همینطورند و فقط اسمشان فرق میکند.
دو چیز، در ۲۰۲۶
رندر چندفریمی از ۲۰۲۲ به بعد پیشفرض است: همهی هستههای پردازنده همزمان روی فریمهای مختلف کار میکنند. جای رندر کردن روی یک هسته را گرفت در حالی که یازدهتای دیگر بیکار بودند. هزینهی اضافه ندارد، ولی داخل اشتراکی است که خودش هزینه دارد و از ایران هم پرداخت نمیشود.
فیوژن، داخل داوینچی ریزالو، همان دو سازوکار را با واژگان دیگری دارد و رایگان است. جای این را گرفت که پیش از اولین کامپوزیت به یک اشتراک احتیاج باشد. ترتیب اجرا و تودرتویی همان است؛ چیزی که فرق میکند این است که گرهای کار میکند نه لایهای، و همین برای کسی که از لایه شروع کرده چند روز هزینه دارد.
اشتباهی که دوازده ثانیه را دو روز کرد
سمانه وینیت را یک بلور ۲۰ پیکسلی روی پریکامپ نقشه گذاشت و بعد پریکامپ را به نصف مقیاس رساند تا در کادر جا شود. بلور روی صفحه ۱۰ پیکسل شد و او عدد را بالا برد تا ۴۰، که جواب داد. بعد مقیاس را عوض کرد و همه چیز دوباره خراب شد. راه درست، لایهی تنظیم بالای پریکامپ بود که بیرون آن ترتیب مینشیند و با مقیاس تغییر نمیکند. عدد را عوض نکنید، جای افکت را عوض کنید.
کامپوزیشن، لایه و رابط همان پنج کلمه است با طول کامل. انیمیت کردن یک ویژگی، و گراف ادیتور جایی است که کلیدفریمها منحنی میشوند. نمایان کردن بخشی از یک لایه اولین ایستگاه آن ترتیب اجراست، و راندن انیمیشن با کد به جای کلیدفریم جایی است که همان ویژگیها به جای دست، با فرمول رانده میشوند.
این برنامه جایی است که قاعدههایی که حرکت را واقعی نشان میدهند و تایپ، شکل و اطلاعات، در حرکت هر دو ساخته میشوند، و همان ترتیب اجرا در ترکیب کردن چیزهایی که با هم فیلمبرداری نشدهاند از همه بیشتر به چشم میآید. همهشان زیر گرافیک و شخصیتهایی که حرکت میکنند مینشینند. پرسشی که برای سمانه مانده این است که آیا این تیتراژ اصلاً به سهبعدی احتیاج داشت، چون تخت شدن داخل پریکامپ آنوقت اصلاً پیش نمیآمد.