هر چیزی که در صداهای فیلیپینی سخت است، از املا غایب است. برای یک فارسی‌زبان سه تا از چهار سختی معروف اصلاً سختی نیستند، و آنچه می‌ماند یکی است: تکیه، که واژه را عوض می‌کند و روی کاغذ نوشته نمی‌شود.
هشت مورد زیر همان چهار الگو و همان چیزی هستند که فارسی از قبل داده.
- پنج مصوت، و فارسی هر پنج را دارد.
- وقفه حنجره‌ای یک صامت است و فارسی همین صدا را دارد.
- ng می‌تواند اول واژه بیاید، که فارسی نمی‌گذارد.
- baka یعنی گاو و baká یعنی شاید، و تفاوتشان جای تکیه است.
- فیلیپینی صدای f و v بومی ندارد و فارسی هر دو را دارد.
- p و f در واژه‌های قرضی به هم می‌رسند.
- هیچ مصوتی در هیچ هجایی کاهش نمی‌یابد، مثل فارسی.
- تکیه و وقفه پایانی دو چیز مستقل‌اند و هر چهار ترکیبشان وجود دارد.
پویان در مانیل واژه‌هایش را از زیرنویس برمی‌داشت و بلند می‌خواند. سر باکا گیر کرد: یک بار گاو گفت و یک بار شاید، و هر دو بار همان حروف را دیده بود.
تکیه کجا می‌افتد، در برابر اینکه واژه با وقفه تمام می‌شود یا نه
هر واژه فیلیپینی در یکی از این چهار خانه است، و دستورهای سنتی به هر خانه نامی داده‌اند، که سنجه خوبی است از اینکه چقدر به آن وابسته است.
الگوی ساده پرکاربردترین است و در نوشتار عادی هیچ علامتی ندارد، و امن‌ترین حدس وقتی است که صدایی ندارید. تکیه در آخر همان املا را دارد و واژه دیگری است؛ جفتی که یعنی گاو و یعنی شاید، درست روی همین خط می‌نشیند و هیچ‌چیز روی کاغذ از هم جدایشان نمی‌کند.
خانه سوم تکیه زودهنگام است با وقفه پایانی. برای گوش انگلیسی این وقفه ناشنیدنی است و برای گوش شما نیست: فارسی همین صدا را دارد و شما هر روز تولیدش می‌کنید و می‌شنویدش.
خانه چهارم هر دو ویژگی را با هم دارد و همان است که زبان‌آموزها کمتر از همه تولیدش می‌کنند. دو ویژگی مستقل‌اند، پس هر چهار ترکیب وجود دارد، و فرهنگ لغت این یکی را با دو نشانه جدا علامت می‌زند.
واژه‌ای که از نوشتار یاد گرفته شود، بدون هیچ اطلاعاتی درباره خانه‌اش می‌رسد. به همین دلیل فهرستی که از زیرنویس رونویسی شده فهرستی از حدس‌هاست، و حدس‌ها پیش از آنکه کسی تصحیحشان کند سفت می‌شوند.
سه سختی که برای شما سختی نیستند
مصوت‌ها: پنج‌تا هستند و فارسی هر پنج را دارد، و هیچ‌کدام در هیچ هجایی کاهش نمی‌یابند، که باز هم وضعیت فارسی است. یک انگلیسی‌زبان باید عادت کاهش دادن را بشکند و شما چنین عادتی ندارید.
وقفه حنجره‌ای: فارسی این صدا را دارد و در واژه‌هایی مثل «مسئله» و «جرئت» تولیدش می‌کنید. برای انگلیسی‌زبان این ناشنیدنی است و برای شما یک صدای آشناست که فقط باید به‌عنوان صامت پایانی جدی گرفته شود.
و صدای f و v: فیلیپینی این‌ها را به‌صورت بومی ندارد و در قرض‌ها با p به هم می‌رسند. فارسی هر دو را دارد، پس این هم چیزی برای ساختن نیست، فقط چیزی است که باید انتظارش را داشته باشید.
آنچه می‌ماند دو چیز است: تکیه که واژه را عوض می‌کند، و ng که اول واژه می‌آید. و آن ng تنها صدای واقعاً تازه این صفحه است، چون فارسی آن را فقط وسط و آخر واژه می‌گذارد.
هر مصوتی که یک گوش تربیت‌شده جدا می‌کند، در دستگاهی از پنج
تنگ شدن قیف تمام نکته است: تمایزهایی که گوش برای انجامشان تربیت شده اینجا اصلاً در کار نیستند، و تمایزی که گوش نادیده می‌گیرد دارد کار را انجام می‌دهد.
باند اول مصوت‌های یک زبان با دستگاه پرمصوت است، به‌علاوه مصوت کاهش‌یافته‌ای که هجاهای بی‌تکیه را پر می‌کند. باند دوم پنج مصوت فیلیپینی است، در هر هجا شفاف، و بدون هیچ کاهشی در واژه.
باند سوم دو جفتی است که هنوز جا نیفتاده‌اند: گویشوران مسن‌تر و قرض‌های قدیمی‌تر دو تا از آن پنج تا را در بعضی واژه‌ها یکی می‌کنند. و باند آخر آن چیزی است که واقعاً واژه‌ها را از هم جدا می‌کند، که اصلاً کیفیت مصوت نیست بلکه تکیه و وقفه پایانی است.
گوشی که برای تمایز مصوت تربیت شده، توجهش را بالای این قیف خرج می‌کند و هیچ در پایینش، جایی که مسابقه آنجاست. برعکس کردن همین، بیشتر کار است.
چه چیزی از این گذر جان سالم به در می‌برد
هر مصوتی که یک گوش تربیت‌شده جدا می‌کند، در دستگاهی از پنج
تنگ شدن قیف تمام نکته است: تمایزهایی که گوش برای انجامشان تربیت شده اینجا در کار نیستند، و تمایزی که گوش نادیده می‌گیرد دارد کار را انجام می‌دهد.
- مصوت‌های یک دستگاه پرمصوتحدود دوازده تا، به‌علاوه مصوت کاهش‌یافته‌ای که هجاهای بی‌تکیه را پر می‌کند
- پنج مصوت فیلیپینیدر هر هجا شفاف، و بدون هیچ کاهشی در واژه
- دو جفتی که هنوز جا نیفتاده‌اندگویشوران مسن‌تر و قرض‌های قدیمی‌تر دو تا از پنج را در بعضی واژه‌ها یکی می‌کنند
- آنچه واقعاً واژه‌ها را جدا می‌کنداصلاً کیفیت مصوت نیست، تکیه و وقفه پایانی است
گوشی که برای تمایز مصوت تربیت شده، توجهش را بالای این قیف خرج می‌کند و هیچ در پایینش، جایی که مسابقه آنجاست. برعکس کردن همین، بیشتر کار است.
با چه چیزی کار کنید
فرهنگ فیلیپینی دانشگاه فیلیپین جای فهرست واژه دوزبانه را می‌گیرد، که یک املا و یک معادل می‌دهد و علامت تکیه را جا می‌اندازد. رایگان است، و نشانه‌هایی را چاپ می‌کند که نوشتار عادی حذفشان می‌کند.
ضبط فهرست واژه خودتان با صدای یک نفر، جای فایل صوتی همراه یک دوره را می‌گیرد، که واژگان همان دوره را پوشش می‌دهد و می‌ایستد. خرجش یک لطف است و نیم ساعت وقت کسی، برای دویست واژه.
بعد از این هشت مورد
چون تنها کار واقعی روی تکیه است، کدام هجا را بزنید، و هجای غلط چطور واژه را عوض می‌کند همان تمایز را باز می‌کند. برای دیدن اینکه چرا مصوت‌ها اینجا مسابقه نیستند بیست مصوتی که انگلیسی می‌شنود و بیشتر زبان‌ها نمی‌شنوند کمک می‌کند، و روش جدا کردن دو واژه نزدیک در ship و sheep: تمرین گوش روی یک صدا در هر بار.
وقفه‌ای که فارسی از قبل به شما داده در قاعده تکیه روی هجای آخر است و فعل‌ها استثنای آن باز شده، و جمله‌هایی که این واژه‌ها در آن‌ها می‌نشینند در سه نشانه، و دو تایشان آن چیزی نیستند که به نظر می‌رسند.