آموزش خانواده واژهلغات انگلیسی

۰۱ ۹ جمله که ساخت ed و ing را جا می‌اندازند

آرزو در بوشهر حسابدار یک شرکت خدمات بندری است و ماهانه با حسابرس مکاتبه می‌کند. سه جفت اول همان الگویند و سه سطر آخر همان ریشه در کاربردهای دیگرش.

• I am interested in the report. حالت شماست، پس شکل ed می‌آید و حرف اضافه‌اش in است.
• the report is interesting. صفت خود گزارش است، پس شکل ing می‌آید.
• I was bored at the meeting. جلسه کاری با شما کرد، پس شما ed هستید.
• the meeting was boring. جلسه آن کار را می‌کند، پس خودش ing است.
• she is confused by the invoice. اینجا حرف اضافه by است و نه in.
• the invoice is confusing. صورتحساب کاری می‌کند و خودش گیج نیست.
• the figures are surprising. اعداد این کار را می‌کنند، پس ing.
• an auditor has to be disinterested. یعنی بی‌طرف، و هیچ ربطی به بی‌علاقه بودن ندارد.
• the loan carries interest at a fixed rate. همان ریشه، در معنای مالی بهره.

۰۲ قاعده‌ای که کل خانواده را می‌پوشاند

شکل ing کاری را که چیزی انجام می‌دهد نام می‌گذارد و شکل ed حالتی را که در کسی ایجاد شده. پس هر صفت این خانواده یک پرسش دارد: چه کسی این کار را کرد و چه کسی آن را گرفت. جمله I am boring یعنی من دیگران را خسته می‌کنم، که جمله‌ای کاملاً درست است و درباره چیز دیگری حرف می‌زند.

همین یک الگو روی ده‌ها جفت دیگر هم سوار است: tired و tiring، excited و exciting، annoyed و annoying، frightened و frightening. یاد گرفتنش یک بار، به اندازه یاد گرفتن ده‌ها واژه صرفه دارد، و این تنها صرفه‌جویی واقعی در این بخش از واژگان است.

۰۳ جایی که کار می‌ایستد: پسوند، واژه‌ای می‌سازد که وجود ندارد

وقتی الگو گرفته شد، وسوسه بعدی ساختن است. اگر از act صفت active می‌آید و از create صفت creative، پس از invent هم باید inventive بیاید، و می‌آید. اما از discuss صفت discussive نمی‌آید و هیچ چیزی در قاعده این را نمی‌گوید.

آرزو در نامه‌ای به حسابرس نوشت the difference is explainable، که واژه‌ای است که هر انگلیسی‌زبانی معنایش را می‌فهمد و تقریباً هیچ‌کس نمی‌نویسد؛ شکل رایج explicable است. حسابرس فهمید، جواب داد، و هیچ‌کس چیزی نگفت.

این خطا از همه دیرتر پیدا می‌شود چون قاعده‌ای پشتش هست و قاعده درست است. آنچه غلط است این فرض است که قاعده همه‌جا اجرا شده باشد. هر عضو خانواده باید جداگانه دیده شده باشد، حتی وقتی می‌شد ساختش.

۰۴ جایی که خانواده کامل نوشته شده است

Longman Dictionary of Contemporary English در نسخه آنلاین تا ۲۰۲۶ رایگان است و بالای هر مدخل جعبه‌ای دارد که کل خانواده را فهرست می‌کند، یعنی همان اعضایی که واقعاً وجود دارند. جای فهرست پسوندها در جزوه را می‌گیرد، که می‌گوید ion اسم می‌سازد و نمی‌گوید کدام اسم واقعاً ساخته شده است.

۰۵ تکیه، که با ریشه ثابت نمی‌ماند

در بعضی خانواده‌ها با اضافه شدن پسوند، تکیه جابه‌جا می‌شود. این را در نوشتن نمی‌بینید و در گفتن شنیده می‌شود، و شنونده بدون آنکه بداند چرا، یک لحظه دیر می‌فهمد. اینکه تکیه کجا می‌افتد بخشی از صداهایی که فارسی ندارد و گوش هنوز نمی‌شنود است و نه بخشی از واژگان.

تا وقتی در خانواده بمانید، همان چند حرف اضافه هم با هر عضو عوض می‌شوند، مثل interested in و confused by، و انتخابشان همان جفت شدن ثابتی است که در کدام واژه‌ها کنار هم می‌نشینند، و کدام‌ها هرگز شمرده شده است.

پرسش بعدی این است که در نوشتن رسمی کدام عضو خانواده را باید برداشت. متن آکادمیک اسم را به فعل ترجیح می‌دهد و همین کار جمله را سنگین می‌کند، و تصمیم درست میان این دو در واژگانی که استدلال مقاله را حمل می‌کند است.