پرسش درباره یک واژه غیررسمی هرگز این نیست که چه معنایی میدهد. این است که گفتنش شما را کجا میگذارد. برای «بله، انجام میدهم» انگلیسی دستکم پنج شکل دارد و هر پنجتا یک معنا میدهند: certainly, I will look into that، sure, I can do that، no worries, it is on its way، that is sorted now، و شکل پنجم که در پیام کاری اصلاً نوشته نمیشود.
فارسی این محور را از قبل دارد و شکلش صوتی است: «میروم» و «میرم» یک واژهاند با دو تلفظ. انگلیسی همین کار را با واژههای متفاوت انجام میدهد، پس نمیشود از روی صدا تشخیصش داد و باید هر واژه جای خودش را همراه داشته باشد.
هشت جمله از یک روز پشتیبانی
کیوان در گرگان پشتیبان چت یک فروشگاه اینترنتی است که به مشتریهای خارجی هم میفروشد. این هشت سطر همان چیزی است که یک شیفت لازم دارد، مرتبشده از رسمی به راحت.
- certainly, I will look into that. با هر مشتری، در هر کشوری، در نوشتار هم.
- my apologies for the delay. عذرخواهی رسمی. در پیام اول به مشتری ناراضی همین میآید.
- sure, I can do that. دوستانه و گفتاری. در پیام دوم به بعد بیاشکال است.
- let me get back to you on that. یعنی الان جواب ندارم و پیگیری میکنم. کاملاً بیخطر است.
- no worries, it is on its way. راحت. کشور گوینده را زودتر از لحنش نشان میدهد.
- that is sorted now. حل شد. بریتانیایی است و در آمریکا کمتر میآید.
- cheers, that is great. تشکر کوتاه بریتانیایی. در پیام رسمی نمینشیند.
- I am knackered. یعنی خستهام، و در گفتوگو با مشتری هیچوقت گفته نمیشود.
سه چیزی که یک واژه غیررسمی همزمان لو میدهد
واژه اول کشور را میگوید. knackered و sorted و cheers هر سه بریتانیاییاند و یک مشتری آمریکایی آنها را میفهمد و بیگانه میبیند. واژه دوم نسل را میگوید، و همین است که واژههای غیررسمی سریعتر از بقیه زبان پیر میشوند.
سومی فاصله است. no worries و sure هر دو میگویند رابطه ما راحت است، و در پیام اول به یک مشتری ناشناس این را شما تصمیم گرفتهاید، نه او. همین است که در پشتیبانی، حرکت از رسمی به راحت باید یک پیام دیرتر از چیزی باشد که حس میکنید.
جایی که کار میایستد: مهربانی فارسی معادل انگلیسی ندارد
پشتیبانی فارسی با «عزیزم» و «قربان شما» و «چشم» کار میکند و اینها در فارسی گرم و کاملاً حرفهایاند. هیچکدام معادل انگلیسی ندارند، و نزدیکترین ترجمهشان به مشتری انگلیسیزبان حس نزدیکی نمیدهد؛ حس ناراحتی میدهد.
کیوان یک بار در پاسخ به تشکر مشتری نوشت my dear, it was nothing، که ترجمه دقیق چیزی بود که به فارسی مینوشت. مشتری جواب نداد. هیچ شکایتی هم ثبت نشد و کیوان تا شش ماه بعد همان را مینوشت.
جایگزینش خشک شدن نیست. انگلیسی گرمی را با ساخت جمله میسازد و نه با خطاب کردن: happy to help و I will keep an eye on it for you هر دو گرماند و هیچکدام مخاطب را با صفت صدا نمیزنند. گرمی در انگلیسی از فعل میآید، نه از اسم.
فرهنگ لغتی که اتاق را علامت میزند
Merriam-Webster تا ۲۰۲۶ رایگان است و برای هر معنا برچسب میزند: informal، slang، یا بدون برچسب. جای فرهنگ دوزبانهای را میگیرد که فقط معادل فارسی میدهد و هیچوقت نمیگوید واژه در کدام اتاق گفته میشود. محدودیتش را هم باید گفت: مرجع آمریکایی است، پس sorted و cheers را از دید آمریکایی برچسب میزند و یک خواننده بریتانیایی دستکم دوتای این فهرست را جای دیگری میگذارد.
خطایی که از زیرنویس میآید
بیشتر انگلیسی غیررسمی که در ایران یاد گرفته میشود از سریال میآید، و سریال دیالوگ آدمهایی است که یکدیگر را میشناسند. همان جمله در پیام به مشتری ناشناس معنایش عوض نمیشود و فقط جای گوینده را عوض میکند، و این تنها چیزی است که در انتقال گم میشود.
پس قاعده عملی ساده است: هر عبارتی را که از سریال برداشتهاید یک پله رسمیتر بنویسید تا وقتی طرف مقابل خودش پایین بیاید. فعلهای دوکلمهای برعکس ایناند و در نوشتار کاری کاملاً عادیاند، که در فعلهایی که یک واژه کوچک معنایشان را بازنویسی میکند آمده، و عبارتهای بسته هم اتاق خودشان را دارند که در عبارتهایی که معنایشان از واژههایشان درنمیآید اندازهگیری شده است.
پرسش بعدی این است که در تماس صوتی چه اتفاقی میافتد. در نوشتار وقت دارید یک پله بالا بروید و در گفتوگوی زنده اولین شکلی که در دهان میآید همان است که یاد گرفتهاید، و هر چیزی که از سریال آمده اول از همه میآید. آن مسئله در از جمله درست تا حرف زدن بدون مکث است.