دو چیز اجایل را میسازند و بقیهاش جلسه است: پنجرهای که تکان نمیخورد، و انبوهی از کار که مرتب شده. تیم ششنفرهای در تهران سامانه فروش بلیت یک شرکت مسافربری را مینویسد و دوهفتهای کار میکند، شنبه تا چهارشنبه، ده روز کاری. اول هر دوهفته ۹ قلم کار روی میز است و از ۱ تا ۹ رتبه میگیرد، به دست یک نفر. بعد تیم میگوید چقدرش جا میشود، و همان جمله سختترین جمله این روش است.
شش نفر در ده روز کاری چهل نفرروز نیست، چون پشتیبانی تلفنی هم از همانجا برداشته میشود. دو نفر از این شش نفر هر روز نوبت پاسخگویی به آژانسها را دارند و رویِ هم ۱۰ نفرروز از دوهفته میبرد، پس ظرفیت واقعی ۳۰ نفرروز است نه ۴۰. تیم تا دوهفته پنجم چهل را تعهد میکرد و هر بار سه قلم آخر را به دوهفته بعد هل میداد؛ ظرفیت دوهفته را از نفرروزهای واقعی حساب کنید، نه از تعداد نفرات.
وقتی ظرفیت ۳۰ شد، رتبهبندی معنی پیدا کرد. تا آن موقع هر ۹ قلم «داخل» بود و ترتیبشان اهمیتی نداشت، چون قرار بود همه انجام شوند. با ۳۰ نفرروز، قلمهای ۷ و ۸ و ۹ انجام نمیشوند و کسی باید این را بگوید. انبوه مرتبشده فهرست چیزهایی است که فعلاً رد میشوند، و اگر هیچ قلمی رد نشود، فهرست مرتب نشده بلکه فقط شماره خورده است.
تعریف انجامشده، در یک جمله که غریبه بتواند بررسیاش کند
قلم چهارم این دوهفته «جستوجوی مسیر با تاریخ» بود. برنامهنویس گفت تمام شد، آزمونگر گفت نشد، و هر دو راست میگفتند چون هیچکس ننوشته بود تمام شدن یعنی چه. تعریف انجامشده باید طوری نوشته شود که یک غریبه بتواند بررسیاش کند، و جملهای که این تیم روی دیوار نوشت این است: کارمند آژانس روی گوشی خودش مسیر تهران به رشت را برای فردا جستوجو کند، صندلی بگیرد، و رسید را ببیند، بدون آنکه کسی از تیم کنارش باشد.
تعریف انجامشده
یک جمله روی دیوار که ادعای تمام شدن را به بررسی غریبه میرساند
تا وقتی تمام شدن تعریف نشده باشد، برنامهنویس و آزمونگر هر دو راست میگویند؛ این جمله سه مرز جداگانه میکشد.
- ۰۱روی گوشی، نه رایانه برنامهنویساجرا در دستگاه واقعی کاربر به جای محیط توسعه
- ۰۲یک نفر بیرون تیم، نه خود تیمکارمند آژانس بدون حضور و راهنمایی اعضای تیم
- ۰۳تا دیدن رسید، نه تا صفحه پرداختتکمیل کامل مسیر تهران به رشت و گرفتن صندلی
این جمله بحثها را از اینکه چه کسی سختگیر است جدا میکند و گفتوگو را روی یک بررسی روشن میگذارد.
این جمله سه چیز را جدا میکند که پیش از آن یکی بودند: روی گوشی، نه روی رایانه برنامهنویس. یک نفر بیرون تیم، نه خود تیم. تا رسید، نه تا صفحه پرداخت. هر بار که سرِ قلمی بحث شد، بحث درباره این جمله بود و بیست دقیقه طول کشید، نه درباره اینکه چه کسی سختگیر است.
ایست: رتبهبندی یعنی کسی باید بتواند نه بگوید
اینجا جایی است که تیمها میایستند و نمیدانند ایستادهاند. جلسه ایستاده و تخته و اسم اسپرینت را میشود شنبه صبح شروع کرد و هیچکدام از کسی چیزی نمیخواهد. رتبهبندی یعنی یک نفر اجازه داشته باشد به مدیر فروش بگوید این دوهفته نوبتش نیست، و در شرکتهای کوچک اینجا هیچکس زیر مدیرعامل این اجازه را ندارد. نتیجهاش این است که فهرست هر بار با ورود یک نفر به اتاق دوباره مرتب میشود و پنجره ثابت روی چیزی ثابت بسته نمیشود.
آنچه یک تیم در ماه اول برمیدارد
نیمه دیدنی همان نیمهای است که بهتنهایی چیزی را عوض نمیکند
هر چیزی بالای خط را میشود شنبه صبح با یک توافق شروع کرد. هر چیزی زیر آن، کسی باید چیزی را از دست بدهد، و برای همین حذف میشود.
- جلسه ایستاده صبحپانزده دقیقه، و آسانترین چیزی که میشود از شنبه شروع کرد
- تختهای با سه ستونیک دیوار، یا Trello، و پیشرفت دیدنی در همان روز
- اسپرینت، با اسم و تاریخدو هفته، با یک شنبه شروع و یک چهارشنبه پایان
- جلسه بازنگری، برگزارشدهبرگزارشده کلمه مهمی است. هنوز هیچچیز نمیگوید چیزی عوض میشود
- یک نفر که اجازه دارد انبوه را رتبهبندی کندکسی باید بتواند بگوید کارِ مدیر فروش این دوهفته نوبتش نیست
- ظرفیتی که نوبت پشتیبانی را میشمارد۱۰ نفرروز در هر دوهفته که هیچوقت آزاد نبود
- تعریفی از انجامشده که غریبه بررسیاش کندیک بار نوشته میشود، در یک جمله، وگرنه سرِ هر قلم جدا بحث میشود
- چیزی که واقعا روز دهم تحویل شده باشدبدون این، دوهفته یک گزارش وضعیت با شمارش معکوس است
- اجازه انجام ندادن کارهاانبوه مرتبشده فهرست چیزهایی است که فعلا رد میشوند
شکل ادعا نمیکند نیمه بالا بیارزش است. میگوید نیمه بالا همان چیزی است که زیر فشار باقی میماند، و نیمه بالا بهتنهایی یک برنامه جلسات است.
جلسه بازنگری بدون یک تغییر با صاحب و تاریخ، نمایش است. این تیم قاعدهاش را یک سطر کرد: از هر بازنگری فقط یک چیز عوض میشود، یک نفر صاحبش است، و دوهفته بعد همان یک چیز اول از همه پرسیده میشود. اولین تغییرشان این بود که نوبت پشتیبانی تلفنی پیش از تعهد از ظرفیت کم شود، و همان یک تغییر عدد ۴۰ را به ۳۰ رساند.
تختهای که کار در آن جریان دارد
Trello تا ۲۰۲۶ برای یک تیم ششنفره کافی است و جای تختهای را گرفت که روی دیوار بود و از اتاق بیرون نمیآمد؛ نسخه رایگانش همین اندازه را پوشش میدهد و رسیدن به آن از ایران واسطه میخواهد، که یعنی روزهایی تخته باز نمیشود و آن روزها همه چیز روی گروه پیامرسان میرود. Redmine جواب دیگری به همین است: متنباز و رایگان، روی سرور خودتان نصب میشود و به واسطه نیاز ندارد، و جای تختهای را گرفت که روی سروری بیرون از کشور بود و روزهایی در دسترس نبود. در دفترهای نرمافزاری اینجا همین دلیل، نه امکاناتش، آن را پیشفرض کرده است.
ده روز کاری
چهار حرکت، و چهارمی به اولی تحویل میدهد
حلقه یک نمودار فرایند با نقطه شروع نیست. تمام ارزشش این است که حرکت آخر، ترتیبی را عوض میکند که حرکت بعدی با آن آغاز میشود.
یک دوهفته
- ۰۱مرتب کردن انبوه کار
- ۰۲تعهد به آنچه جا میشود
- ۰۳ساختنش و نشان دادنش
- ۰۴عوض کردن یک چیز
- ۰۱مرتب کردن انبوه کار۹ قلم، رتبهبندیشده از ۱ تا ۹، به دست یک نفر که اجازهاش را دارد
- ۰۲تعهد به آنچه جا میشود۳۰ نفرروز، نه ۴۰. نوبت پشتیبانی همینجا شمرده میشود یا هیچجا
- ۰۳ساختنش و نشان دادنشبه کارمند آژانسی بیرون شرکت، که معنی انجامشده اینجا همین است
- ۰۴عوض کردن یک چیزیک تغییر، یک صاحب، یک تاریخ، که دوهفته بعد پرسیده میشود
هیچ حرکتی به اسم تصمیم درباره ادامه دادن اینجا نیست. هیچچیز داخل حلقه آن را متوقف نمیکند، و برای همین پرسش شرکت مسافربری جای دیگری جواب میگیرد.
هیچکدام کار سخت را انجام نمیدهند. تخته میگوید هر قلم کجاست و نمیگوید قلم هفتم باید حذف شود؛ ستونها را میشمارد و ظرفیت را نمیشمارد. اگر روز دهم چیزی تحویل نشود، دوهفته یک گزارش وضعیت با شمارش معکوس است، و تخته این را با رنگ سبز نشان میدهد.
پنج صفحهای که هر تکه این چرخه را باز میکنند
نقشها و رویدادها در نقشها، رویدادها، و بخشهایی که معمولا حذف میشوند باز میشوند، و همان پنجره ثابت در یک پنجره ثابت، و آنچه در یکی جا میشود. رتبهبندی انبوه کار مرتب، هرسشده، و نه یک فهرست آرزو است، و آن یک تغییر پس از هر دوهفته کار جلسهای که چیزی را عوض میکند، یا نمایش است. اگر پنجره ثابت به تیم شما نمیخورد، محدود کردن کار در جریان، و دیدن جریان همان دو ایده را بدون اسپرینت پیاده میکند.
این روش جای تبدیل یک قصد به کارهایی که صاحب دارند را نمیگیرد، کوتاهش میکند: یک دوهفته خودش یک زنجیره دهروزه دارد. و کار هفتگی که آن را روی برنامه نگه میدارد همچنان لازم است، چون هیچ حلقهای در این چرخه نمیگوید پروژه باید ادامه پیدا کند یا نه. هر دو زیر تحویل دادن چیزی تا یک تاریخ، همراه با آدمهای دیگر مینشینند.
پرسشی که این چرخه برنمیدارد این است: شرکت مسافربری تاریخ میخواهد. دوهفتهها به تاریخ جواب نمیدهند، به ترتیب جواب میدهند، و کسی که میپرسد سامانه کِی آماده است جوابی میگیرد که به درد قرارداد نمیخورد. تنها راهش این است که بگویید تا کدام قلم از ۹ قلم را آماده میدانید، و آن هم جملهای است که باید یک نفر امضایش کند.