روش پنج گام دارد و اسمشان همان ترتیب است: تعریف، اندازهگیری، تحلیل، بهبود، کنترل. گام تعریف یک صورتمسئله با یک عدد داخلش بیرون میدهد؛ اگر عددی در صورتمسئله نباشد، گام چهارم چیزی برای مقایسه ندارد و «بهتر شد» تنها چیزی است که گفته میشود.
مرکز پخش قطعات یدکی رها در کاشان صورتمسئلهاش این بود: ۱۹۰۰ اشتباه در جداسازی سفارشها بهازای هر یک میلیون قلم. گام اندازهگیری یک خط پایه میسازد، و بدون آن چیزی برای بهبود دادن وجود ندارد. گام کنترل چیزی را میسازد که نمیگذارد دوباره برگردد، و همان است که معمولا انجام نمیشود؛ سه ماه بعد عدد به جای اولش برمیگردد و کسی نمیداند چرا.
سیگما یک مقیاس است، نه یک نمره اخلاقی. سهونیم نقص در هر میلیون شش سیگماست، و شصتوشش هزار و هشتصد سه سیگما. ۱۹۰۰ اشتباه در هر میلیون بین چهار و پنج سیگما مینشیند، که برای یک انبار دستی عدد خوبی است و برای یک خط دارویی فاجعه؛ همین است که چرا خودِ عدد بدون صنعتش معنی ندارد.
هشت اتلاف، و شرطی که روش میگذارد
هشت اتلاف اینها هستند: نقص، تولید اضافه، انتظار، استعداد استفادهنشده، حملونقل، موجودی، حرکت، پردازش اضافه. بیشتر آدمها سهتای اول را نام میبرند و پنجتای دیگر را جا میاندازند، و در رها بزرگترینشان حرکت بود: جداکنندهها روزی چهار کیلومتر بین قفسهها راه میرفتند چون قطعات پرگردش ته سالن بودند.
شرط روش و هشت اتلاف
لین شش سیگما کجا کار میکند و چه چیزی را شکار میکند
این روش پیش از شکار هشت اتلاف یک شرط میگذارد: فرایند باید تکرارشونده باشد و خروجی آن توزیع قابل اندازهگیری داشته باشد.
- بله، تکرارشونده استاجرای پنج گام روی هشت اتلافپنج گام روی دادههای واقعی کار میکند و اتلافهای پنهان بیرون میآیند
- سه اتلاف رایج: نقص، تولید اضافه، انتظار
- پنج اتلاف جاافتاده: استعداد استفادهنشده، حملونقل، موجودی، حرکت، پردازش اضافه
- در انبار رها، بزرگترین اتلاف حرکت اضافه میان قفسههای ته سالن بود
- نه، سفارشی و تکموردی استتوقف پیش از شروع روشتعدادی کار سفارشی در سال توزیع آماری ندارد که کم شود
- اجرای پنج گام روی کار سفارشی فقط پنج جلسه میسازد
- نیمی از شرکتهایی که این روش را میخرند در این دسته قرار میگیرند
- بدون خط پایه عددی، گام چهارم چیزی برای مقایسه ندارد
بیشتر تیمها فقط سه اتلاف اول را نام میبرند و پنج مورد دیگر، از جمله پیادهروی روزانه بین قفسهها، نادیده گرفته میشود.
و روش خودش شرط دارد: به یک فرایند تکرارشونده با خروجی قابل اندازهگیری نیاز دارد. یازده پروژه سفارشی در سال، توزیعی ندارد که کم شود، و اجرای پنج گام رویش فقط پنج جلسه میسازد. همین یک جمله، نصف جاهایی را که این روش را میخرند از فهرست بیرون میبرد.
ایست: کمربندی که مهارت خوانده میشود
اینجا جایی است که این حوزه اینجا میایستد و شکل محلیاش آگهی شغلی است. کمربندها آموزش را اندازه میگیرند، نه توانایی را، و در آگهیها بهعنوان مهارت خوانده میشوند. هیچ نهاد واحدی کمربندها را صادر نمیکند و دو کمربند سبز یک دوره یکسان نیستند: یکی دو هفته کلاس با یک پروژه ارزیابیشده است و دیگری یک دوره آنلاین با یک آزمون چهارگزینهای.
پنج پله، یک روش
هر کمربند چیست، اندازهگیریشده با آموزش و نه با توانایی
پلهها بر اساس مقدار دورهای که کسی نشسته مرتب شدهاند. هیچچیز در ارتفاعشان نمیگوید آن نفر تا حالا پروژهای را تمام کرده یا نه.
- ۰۵کمربند مشکی ارشدمشکیها را تربیت میکند و روش را در یک شرکت نگه میداردسال، نه هفته
- ۰۴کمربند مشکیبین حوزهها کار میکند و به سبزها آموزش میدهدچهار هفته و دو پروژه
- ۰۳کمربند سبزدر حوزه خودش یک پروژه اجرا میکنددو هفته و یک پروژه
- ۰۲کمربند زرددر یک تیم مینشیند و داده را درست جمع میکنددو روز
- ۰۱کمربند سفیدواژگان را میداند. چیزی را اجرا نمیکندنیم روز
هیچ نهاد واحدی هیچکدام از اینها را صادر نمیکند و سرفصلها فرق دارند، پس دو نفر روی یک پله ممکن است دو دوره متفاوت دیده باشند. تنها پرسش ارزشمند این است که پروژه ارزیابیشده واقعی بوده یا نه.
تنها پرسشی که ارزش پرسیدن دارد این است که پروژه ارزیابیشده واقعی بوده یا نه: چه چیزی اندازهگیری شد، خط پایه چه بود، و سه ماه بعد از گام کنترل عدد کجا ایستاد. کسی که این سه را جواب بدهد، کمربندش هرچه باشد کار را بلد است.
این عدد کجا نگه داشته میشود
یک نمودار کنترل کاغذی، همانجا کنار میز جداسازی، تا ۲۰۲۶ بهترین جای این عدد است و جای گزارش هفتگی اشتباهات را میگیرد که پنجشنبه درباره هفته قبل میرسید؛ خرجش یک برگه شطرنجی و یک خودکار است. نزدیک بودنش به کار همان چیزی است که کارش را میکند، چون کسی که نقطه را میگذارد همان کسی است که کار را انجام داده.
نگهداری عدد در کارگاه
چرا نمودار کنترل کاغذی کنار میز کار دوام میآورد
ثبت لحظهای خطا توسط مجری کار، گزارش هفتگی دیرهنگام را جایگزین میکند؛ به شرطی که چرخه کنترل به یک نفر گره نخورده باشد.
نمودار کنترل کاغذی کنار میز جداسازی
- ۰۱ثبت نقطه سرِ کار
- ۰۲کامل کردن فهرست با مدل
- ۰۳سنجش در برابر خط پایه
- ۰۴شکنندگی وابستگی فردی
- ۰۱ثبت نقطه سرِ کاربرگه شطرنجی و خودکار کنار میز جای گزارش هفتگی پنجشنبه را میگیرد
- ۰۲کامل کردن فهرست با مدلمشکلات یک شیفت را میگیرد و هر هشت اتلاف را برمیگرداند
- ۰۳سنجش در برابر خط پایهتعریف انجامشده و ریسکهای پیشبینیشده کنار عدد امروز قرار میگیرند
- ۰۴شکنندگی وابستگی فردیوقتی فقط یک نفر نقطه را بگذارد، با مرخصی رفتن او کل کنترل میایستد
در انبار رها با مرخصی رفتن مسئول ثبت، نمودار کاغذی بینقطه ماند؛ کنترلی که به یک نفر وابسته باشد، خود ریسک جدید است.
کاری که مدل خوب انجام میدهد کامل کردن فهرست هشتتایی است: فهرست مشکلات یک شیفت را بدهید و هر هشت اتلاف را رویشان برمیگرداند، جای نام بردن سهتا و فراموش کردن پنجتای دیگر. نسخه رایگان کافی است و دسترسی مستقیم از ایران بسته است.
نیمه دیگر همین کار، یعنی تعریف کردن آنچه درست است، در تعریف کردن انجامشده، و بررسی در برابر آن است، و چیزی که ممکن است خراب شود پیش از شروع در نام بردن آنچه ممکن است خراب شود، پیش از آنکه بشود نوشته میشود. زمانی که این پنج گام میبرند، مثل هر کار دیگری، از تاریخهایی که از برآورد آمدهاند، نه از امید درمیآید، هر سه زیر نوشتن آنچه ممکن است خراب شود، و تعریف کردن انجامشده.
پرسشی که این پنج پله باز میگذارند این است که وقتی گام کنترل به یک نفر وابسته باشد چه میشود. در رها نمودار کاغذی را یک نفر پر میکرد، و ماهی که او مرخصی رفت هیچ نقطهای گذاشته نشد؛ کنترلی که به یک آدم وابسته است، همان ریسکی است که قرار بود برداشته شود.