سایت فروشگاه سپیدار در تبریز پشت یک وبسرور نشسته و برنامهاش روی همان ماشین به پورت ۳۰۰۰ گوش میدهد. سه سطر میان این دو کم است و هر سه یک سطرند، و نبودشان همان چیزی است که حلقه ریدایرکت و لینکهای شکسته میسازد. پیش از هر تغییری، یک عادت:
nginx -tپیکربندی را بررسی میکند و اگر خطا داشت شماره خط را میدهد.systemctl reload nginx، نه راهاندازی دوباره: بارگذاری مجدد اگر پیکربندی تازه خراب باشد نسخه قبلی را نگه میدارد و راهاندازی دوباره نگه نمیدارد. همین یک تفاوت است که میان یک اشتباه و یک قطعی میایستد.
سه سطری که تقریبا همیشه جا میافتند اینها هستند و هرکدام یک خرابی مشخص را میبندند:
- proxy_pass http://127.0.0.1:3000; که خودِ پل است و تنها سطری است که همه مینویسند.
- proxy_set_header Host $host;، چون بدون سرآیند Host برنامه ریدایرکتهای اشتباه میسازد و آدرسها را با نام داخلی مینویسد.
- proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;، چون بدون X-Forwarded-Proto برنامه به نشانی ناامن ریدایرکت میکند و حلقه میسازد: وبسرور رمزگذاری را باز کرده، برنامه فکر میکند درخواست ناامن است، به نسخه امن میفرستدش، و از اول.
و سطر چهارم که برای گرفتن نشانی واقعی کاربر لازم است، وگرنه هر لاگ و هر محدودیت نرخ، نشانی خود وبسرور را میبیند: همان سرآیند X-Forwarded-For. برای خواننده اینجا این سطر بیشتر از جاهای دیگر اهمیت دارد، چون بسیاری از سایتها پشت یک لبه داخلی هم هستند و آن یک واسط دیگر است؛ با دو واسط پشت سر هم، نشانی واقعی فقط وقتی به برنامه میرسد که هر دو این سرآیند را درست بفرستند.
مسیر یک درخواست، پیش از رسیدن به کد
در یک فایل پیکربندی، درخواست از پنج ایستگاه رد میشود و فقط چهارمی به کدی میرسد که کسی نوشته. اول بلوک سرور بر اساس نام انتخاب میشود، بعد بلوک مسیر، و بعد try_files $uri $uri/ /index.php?$query_string; به ترتیب امتحان میکند: فایل با همان نام هست، پوشه با همان نام هست، وگرنه همه چیز را به یک نقطه ورودی بده. تقریبا هر شکایتی درباره اینکه «فلان آدرس ۴۰۴ میدهد» درباره همین یک سطر است، و ترتیبش معنا دارد. nginx، از نزدیک و پروکسی معکوس، و سرآیندهایش همین دو بخش را باز میکنند.
وبسرور
میان پورت و جواب، چه بر سر یک درخواست میآید
پنج ایستگاه، و فقط چهارمی به کدی میرسد که کسی نوشته. تقریبا هر شکایتی درباره مسیریابی، درباره سومی است.
- بر اساس نامانتخاب بلوک سرورو اگر نامی جور درنیاید، بلوک پیشفرض جواب میدهد
- انتخاب بلوک مسیرو ترتیب و نوع تطبیق اینجا معنا دارد
- کار کردن روی try_files به ترتیبفایل، پوشه، و بعد نقطه ورودی برنامه
- سرو کردن، یا تحویل دادنهمینجاست که پروکسی معکوس وارد میشود
- شامل ۴۰۴ هانوشتن سطر لاگو همان لاگ است که میگوید کدام ایستگاه تصمیم گرفت
ایستگاه پنجم بعد از جواب اتفاق میافتد و برای همین در عیبیابی همیشه آخرین جایی است که نگاه میشود، در حالی که ارزانترین جواب همانجاست: یک سطر لاگ میگوید درخواست به کدام بلوک خورده و چه چیزی برگشته.
پیکربندیای که در هر پوشه دوباره خوانده میشود
سمت دیگر، آپاچی یک قابلیت دارد که هم راحتیاش و هم هزینهاش از یک جا میآید. فایل htaccess روی هر درخواست و در هر پوشه مسیر خوانده میشود، پس تغییرش بدون بارگذاری مجدد اثر میکند و در ازایش هر درخواست چند بار به دیسک میرود. روی سروری که فقط شما به آن دسترسی دارید، AllowOverride None این را خاموش میکند و همان قاعدهها به فایل اصلی منتقل میشوند؛ روی هاست اشتراکی این تنها راهی است که دارید و خاموش کردنش دست شما نیست. آپاچی، و جایی که هنوز درست است این معامله را دارد.
پیکربندی در هر پوشه
راحتی و هزینه htaccess از یک جا میآید
فایل htaccess در آپاچی تغییر را فوری اعمال میکند، اما پشت سرش هر درخواست چند بار به دیسک سر میزند.
- تغییر فوری بدون بارگذاری مجددذخیره فایل در پوشه بلافاصله روی درخواست بعدی اثر میگذارد
- تنها گزینه روی هاست اشتراکیجایی که به فایل اصلی پیکربندی دسترسی ندارید و خاموش کردنش دست شما نیست
- مراجعه مکرر به دیسک روی هر درخواستوبسرور ناچار است تمام پوشههای مسیر را برای یافتن فایل دوباره بخواند
- حذف هزینه با AllowOverride Noneروی سرور اختصاصی این را خاموش میکنید و قواعد به فایل اصلی منتقل میشوند
اگر سرور فقط در اختیار شماست، انتقال همان قاعدهها به فایل اصلی با AllowOverride None این خواندن مکرر از دیسک را یکجا میبندد.
جایی که کار میایستد
ایست، عوض کردن پیکربندی روی سرور زنده بدون آزمون است. آدم یک سطر را عوض میکند، سرویس را راهاندازی دوباره میکند، و سایت پایین میماند تا وقتی که خطا پیدا شود؛ در حالی که همان کار با nginx -t و بعد بارگذاری مجدد، بدترین حالتش یک پیام خطا روی ترمینال است و سایت لحظهای هم پایین نمیآید. نشانه ایست این است که کسی پیش از هر تغییر نفس عمیق میکشد؛ آن نفس نشانه نبودِ یک آزمون است، نه نشانه خطر واقعی. گواهی و رمزگذاری همین سرور در راهاندازی TLS، و تمدید خودکارش است.
جایی که کار میایستد
از نفس عمیق روی سرور زنده تا تغییر بدون قطعی
تغییر مستقیم و راهاندازی دوباره، سایت را تا زمان پیدا شدن خطا پایین نگه میدارد؛ در حالی که یک آزمون پیشینی کل خطر را میبندد.
- ۰۱اجرای nginx -t پیش از اعمالخطای نحوی و شماره خط را قبل از دست زدن به سرویس فعال نشان میدهد
- ۰۲بارگذاری مجدد بهجای راهاندازی دوبارهدر صورت خرابی نسخه تازه، پیکربندی قبلی را در حافظه نگه میدارد
- ۰۳حذف اضطراب پیش از هر ویرایشآن نفس عمیق نشانه نبود آزمون است، نه نشانه خطر واقعی
تفاوت میان reload و restart دقیقا میان یک خطای بیخطر در ترمینال و یک قطعی واقعی در تولید میایستد.
چه چیزی امروز باز میشود
nginx رایگان و متنباز است و برای پروکسی معکوس و سرو فایل ثابت جای آپاچی را در بیشتر استقرارهای تازه گرفت، چون مدل پردازشش برای هزاران اتصال همزمان ساخته شده و آپاچی برای مدل دیگری. certbot هم رایگان است و جای خریدن و نصب دستی گواهی سالانه را گرفت؛ همان چیزی که تمدید را از یک یادآوری تقویمی به یک کار خودکار تبدیل کرد. Caddy رایگان و متنباز است و از هر دو تازهتر است: گواهی را خودش میگیرد و تمدید میکند بیآنکه ابزار جداگانهای لازم باشد، و پیکربندیاش برای یک سایت ساده چند سطر است؛ در ازایش برای پیکربندیهای پیچیده مستندات و نمونه کمتری از nginx دارد.
چه چیزی امروز باز میشود
سرو درخواست و مدیریت خودکار گواهی در ابزارهای امروز
هر سه رایگان و متنباز هستند و هرکدام یک کار دستی یا محدودیت قدیمی را از مسیر استقرار برداشتهاند.
- nginxرایگان و متنباز؛ گزینه غالب استقرارهای تازه برای پروکسی معکوس و فایل ثابت
- مدل پردازش برای هزاران اتصال همزمان
- مستندات و نمونههای فراوان برای پیکربندیهای پیچیده
- Caddyرایگان و متنباز؛ تازهترین گزینه با پیکربندی چندسطری
- دریافت و تمدید خودکار گواهی بدون ابزار جداگانه
- مستندات کمتر برای سناریوهای پیچیده نسبت به nginx
- certbotرایگان؛ پایان خرید و نصب دستی گواهی سالانه
- تمدید خودکار بهجای یادآوری تقویمی
- کار کنار وبسرورهای رایج
انتخاب میان nginx با certbot و Caddy بیشتر به پیچیدگی پیکربندی برمیگردد: اولی نمونه و مرجع بیشتری دارد و دومی برای سایتهای ساده در چند سطر آماده است.
پرسش بعدی این است که این سرویس روی چه ماشینی و با چه سطحی از دسترسی نشسته، چون همه سطرهای این صفحه فرض کردهاند شما به فایل پیکربندی میرسید. جایی که یک سایت واقعا زندگی میکند این را تعیین میکند، تفاوتش با یک دسکتاپ، در عمل خودِ ماشین را، و اینکه از کجا بفهمید همین حالا کند شده در تماشا کردن، پیش از افتادن است.