تحقیق کلمه کلیدی ساختن فهرستی از واژهها نیست. کار اصلی این است که بفهمید کسی وقتی چیزی را تایپ کرده دنبال چه بوده، و بعد تصمیم بگیرید کدام صفحه از سایت شما قرار است همان را جواب بدهد. کفشدوزی نارنج در اصفهان ماهی ۹۲۰ بازدید داشت و یک وبلاگ که کسی نمیخواندش. یک بعدازظهر کار روی همین یک پرسش، به جای چهارصد سطر در یک فایل، شش تصمیم بیرون داد.
تصمیم اول پیش از نوشتن گرفته میشود: قبل از نوشتن، صفحه اول نتایج را بخوانید. برای «کفش چرم دستدوز» ده نتیجه اول همه صفحه فروشگاه بودند و هیچکدام مقاله نبودند، یعنی یک راهنمای خوب هم برای این عبارت رتبه نمیگیرد. صفحه اول نتایج جواب گوگل است به اینکه این عبارت چه نوع صفحهای میخواهد، و خواندنش پنج دقیقه طول میکشد.
تصمیم دوم اسم دارد. پشت هر عبارت یکی از چهار نیت نشسته است: دانستن، سنجیدن، خریدن، رسیدن. «چرم طبیعی را از مصنوعی چطور تشخیص بدهیم» دانستن است، «کفش چرم دستدوز مردانه» سنجیدن، «قیمت کفش چرم دستدوز» خریدن، و «کفشدوزی نارنج» رسیدن. یک صفحه یکی از این چهار را خوب جواب میدهد و بیشتر از یکی را نه.
تصمیم سوم قاعدهای است که بقیه از آن درمیآیند: یک عبارت، یک صفحه. نارنج سه صفحه داشت که هر سه نیمنگاهی به «کفش چرم مردانه» داشتند و نشانههای خودشان را بین هم تقسیم میکردند. یکی کردنشان آن صفحه را در یازده هفته از جایگاه ۱۹ به ۶ برد. تصمیم چهارم همانجایی است که فهرست بزرگ میشود: یک قید، یک عبارت را به سه صفحه تقسیم میکند. «کفش چرم دستدوز» صفحه دستهبندی میخواهد، «قیمت کفش چرم دستدوز» صفحه قیمت، و «کفش چرم دستدوز اصفهان» صفحهای با نشانی و نقشه.
تصمیم پنجم درباره دو عددی است که ابزارها میدهند: حجم یک تخمین است و سختی شمارش رقیب. هیچکدام اندازهگیری نیستند، پس عبارتی با حجم ۹۰ که میتوانید ببرید از عبارتی با حجم ۴۰۰۰ که نمیتوانید بهتر است. تصمیم ششم کاری است که فهرست را قابل استفاده میکند: فهرست را بر اساس پاسخ گروهبندی کنید، نه بر اساس کلمه. وقتی هر سطر زیر صفحهای میرود که قرار است جوابش بدهد، آن چهارصد سطر به یازده صفحه جمع میشود.
در فارسی یک قدم اضافه هم هست، و دلیلش داده است. حجم دادهای که ابزارهای جهانی از جستوجوی فارسی دارند کم است و برای خیلی از عبارتها عدد صفر یا نزدیک صفر نشان میدهند، در حالی که همان عبارت هر روز تایپ میشود. عدد صفر ابزار یعنی داده ندارد، نه اینکه کسی جستوجو نمیکند. «کفش چرم دستدوز اصفهان» در هر دو ابزار صفر بود و در سرچ کنسول همان ماه ۳۸ نمایش داشت. پس در فارسی نقطه شروع، عدد ابزار نیست؛ سرچ کنسول خود شماست.
سه شرطی که باید همزمان برقرار باشند
یک عبارت وقتی ارزش یک صفحه را دارد که سه چیز با هم درست باشد: مردم آن را تایپ کنند، معنایش آنقدر مشخص باشد که یک صفحه بتواند جوابش را بدهد، و شما بتوانید بهتر از چیزی که امروز بالای نتایج است جوابش را بدهید. اگر یکی از این سه نباشد، آن عبارت یک آرزو است نه یک برنامه.
جستوجو
یک عبارت فقط جایی ارزش دارد که هر سه با هم درست باشند
مردم باید بپرسندش، باید یک معنی داشته باشد، و شما باید بتوانید بهتر از چیزی که الان هست جوابش را بدهید.
- مردم میپرسندش
- یک معنی دارد
- شما جوابش را دارید
- مردم میپرسندشتنها چیزی که ابزار کلمه کلیدی اندازه میگیرد
- یک معنی داردآنقدر مشخص که یک صفحه جوابش را بدهد
- شما جوابش را داریدبهتر از چیزی که امروز رتبه دارد
همپوشانی جایی است که یک سطر فهرست تبدیل به صفحه میشود. بیرون از آن، سطر یک آرزوست.
شرط دوم را بیشتر از بقیه اشتباه میفهمند. عبارتی که سه معنی دارد به سه صفحه نیاز دارد، و صفحهای که بخواهد هر سه را با هم جواب بدهد هیچکدام را جواب نمیدهد. کسی که دنبال قیمت است، کسی که دنبال تعریف است و کسی که دنبال صفحه ورود است یک مخاطب نیستند. جدا کردنشان تصمیمی است که موقع ساختن فهرست اول گرفته میشود، نه بعد از آن. آنچه پشت این تصمیم است نیت جستوجو نام دارد.
دو عددی که ابزارها میدهند، و آنچه هیچکدام نمیدانند
حجم، میانگین هموارشده ماههای قبل است، پس برای هر چیز فصلی و هر چیز تازه اشتباه است. سختی هم بیشتر تابع تعداد لینکهایی است که به صفحههای امروزِ نتایج میرسد؛ یعنی حرفی درباره گذشته میزند، نه درباره صفحهای که شما قرار است بنویسید. پیش از آنکه فهرستی را بر اساس یکی از این دو مرتب کنید، ببینید این دو عدد تا چه حد گمراه میکنند.
آن دو عدد
حجم و سختی واقعاً چه چیزی درباره یک عبارت میدانند
هر دو تخمینی از گذشتهاند، و به همین دلیل مرتب کردن فهرست بر اساس هیچکدام، رتبهای نمیآورد.
- بلهچند نفر قبلاً این را تایپ کردهاندمیانگین ماههای گذشتهبله
- بلهچند لینک به صفحههای امروزِ نتایج میرسدبیشترِ چیزی که سختی یعنی همینبله
- خیرجستوجوکننده میخواسته بخرد یا نهنیت یک داوری است نه یک اندازهگیریخیر
- خیرپاسخ تولیدشده جستوجو را تمام میکند یا نهاز ۲۰۲۴ تازه است و در هیچکدام از دو عدد نیستخیر
- بررسی نشدهسال آینده هم پرسیده میشود یا نهکسی بررسی نکرده، و ابزارها هم ادعایش را ندارندبررسی نشده
حالت سوم، حالت صادقانه است. سیاههای با فقط بله و خیر، سطر آخر را زیر یکی از آن دو پنهان میکرد.
نتیجه عملیاش این است که پرحجمترین سطر فهرست معمولاً بدترین جای شروع است. همان عبارتی است که بزرگترین سایتهای آن حوزه ده سال است جوابش را میدهند، و پرسشهای مشخصتر و بلندتری که زیر آن هستند جایی است که یک سایت تازه واقعاً دیده میشود. برای نارنج «چرم طبیعی را از مصنوعی چطور تشخیص بدهیم» از «کفش چرم» شدنیتر بود. به اینها عبارتهای دمبلند میگویند، و به همان دلیلی که آسانترند بهتر هم به نتیجه میرسند: کسی که آن را تایپ کرده از قبل تکلیفش را با خواستهاش روشن کرده است.
با چه چیزی کار کنیم
سرچ کنسول گوگل هنوز تنها جایی است که میگوید مردم چه تایپ کردهاند و به صفحههای خود شما رسیدهاند، نه اینکه گروهی از کاربران جای دیگری چه تایپ کردهاند. رایگان است، از ایران هم بدون واسطه باز میشود، و جای دادهای را گرفت که گوگل در سال ۲۰۱۱ از تحلیلگرها برداشت. حرکت اولش هم مشخص است. در گزارش عملکرد یک دسته را جدا کنید: عبارتهایی که میانگین جایگاهشان بین ۸ و ۲۰ است. گوگل این سایت را برای آنها قبلاً مناسب دیده و فقط بالا نیاورده است، و ارزانترین رتبههایی که به دست میآورید همانها هستند.
با چه چیزی کار کنیم
سه لایه ابزار برای تحقیق کلمه کلیدی در بازار ایران
داده واقعی سرچ کنسول پایه کار است؛ ابزارهای اشتراکی و آزمون دستیار هوش مصنوعی فقط در کنار آن معنا پیدا میکنند.
- سرچ کنسول گوگل (جایگاه ۸ تا ۲۰)تنها منبع عبارتهای واقعی کاربران سایت شما؛ عبارتهای میانگین جایگاه ۸ تا ۲۰ ارزانترین رتبهها هستندپایه رایگان
- ابزارهای کلانداده و وبمستر تولزبرای عبارتهای بیرتبه کنار داده سرچ کنسول میآیند؛ ابزارهای اشتراکی در ایران نیازمند واسطه یا حساب مشترکاندلایه مکمل
- آزمون پاسخ دستیار هوش مصنوعیجدا کردن پرسشهای بیکلیک از پرسشهایی مثل «قیمت کفش چرم دستدوز» که همچنان صفحه میخواهنداز ۲۰۲۴
برای فارسی، خروجی ابزارهای خارجی را هیچوقت به تنهایی مبنا نگذارید و همیشه کنار عبارتهای سرچ کنسول بسنجید.
برای چیزهایی که هنوز رتبه ندارید، Ahrefs و Semrush دو پایگاه داده جدی این کارند و هر دو اشتراکیاند. اینجا باید صریح بود: پرداخت اشتراک از ایران مستقیم ممکن نیست و بیشتر تیمها یا از حساب مشترک استفاده میکنند یا از واسطه، که هر دو هزینه و ریسک خودشان را دارند. راه رایگان و بیدردسرش Ahrefs Webmaster Tools است که داده سایت خودتان را، پس از تایید مالکیت، رایگان میدهد. برای فارسی، خروجی همین دو ابزار را همیشه کنار عبارتهای واقعی سرچ کنسول بگذارید؛ تنهایی به آنها تکیه نکنید.
چیزی که از سال ۲۰۲۴ تازه است: یک پرسش میتواند بدون کلیک جواب بگیرد. همان پرسشی را که هدف گرفتهاید از دستیاری که مخاطبتان استفاده میکند بپرسید و جوابش را بخوانید. «قیمت کفش چرم دستدوز» جواب تولیدشده ندارد چون قیمت هر کارگاه فرق میکند، و «چرم طبیعی را از مصنوعی چطور تشخیص بدهیم» جواب کاملی میگیرد. اولی صفحه میخواهد و دومی باید چیزی داشته باشد که آن جواب ندارد. تشخیص این دو از هم، به سازوکار خود جستوجو برمیگردد.
گرانترین اشتباه: چند صفحه پشت یک عبارت
گرانترین اشتباه این کار انتخاب یک عبارت بد نیست؛ این است که چند صفحه از سایت خودتان دنبال یک عبارت بروند. نارنج ماه بعد دو صفحه تازه نوشت، «مراقبت از کفش چرم» و «واکس کفش چرم چطور بزنیم»، که هر دو یک چیز را هدف گرفته بودند. لینکها و نشانهها بین آن دو تقسیم شد و گوگل یکی را انتخاب کرد، همان که نارنج انتخاب نمیکرد. شبیه مشکل رتبه به نظر میرسد و در واقع مشکل بایگانی است؛ اسمش همنوعخواری است. راهحلش خستهکننده است و جواب میدهد: یک عبارت، یک صفحه، تصمیمگرفته و نوشتهشده. به این کار نگاشت کلمات کلیدی میگویند و بیشتر تیمها از آن رد میشوند، چون خروجی دیدنی ندارد.
گرانترین اشتباه
چطور چند صفحه پشت یک عبارت همدیگر را خنثی میکنند
وقتی دو صفحه از یک سایت یک نیت مشترک را هدف میگیرند، مشکل در بایگانی رخ میدهد نه در کیفیت متن.
- صفحه «مراقبت از کفش چرم»
- صفحه «واکس کفش چرم چطور بزنیم»
- لینکها و نشانههای داخلی
- تقسیم شدن اعتبار میان دو صفحه
- انتخاب ناخواسته گوگل میان دو نشانی
- راهحل: نگاشت یک عبارت به یک صفحه
نگاشت کلمات کلیدی خستهکننده است و خروجی نمایشی ندارد، اما مانع رقابت داخلی صفحههای سایت میشود.
وقتی این نقشه ساخته شد، پرسش بعدی این است که یک صفحه به تنهایی چه چیزی از جایگاه خودش را در دست دارد، که موضوع سئوی درون صفحه است.