قطعههای دستگاهی که نوید برای دفتر معماری کوچکش در رشت خرید از چهار مغازه و در سه هفته جمع شدند، همه تاییدشده، و روز مونتاژ هیچ تصویری روی نمایشگر نیامد. پنج چیز باید با هم بخوانند، چهارتایشان روی جعبه نوشته شده و پیش از پرداخت پول قابل خواندناند.
چهار مورد اولی که میشود ایستاده جلوی پیشخوان چک کرد:
- سوکت.
AM5سوکت رومیزی فعلی AMD است وLGA1851سوکت اینتل، و LGA1851 پردازنده LGA1700 را نمیپذیرد هرچند در عکس یکی به نظر میرسند. تعداد پایهها فرق دارد، و نه تبدیلی هست نه اصلاحی از راه فرمور. - نسل حافظه، که سوکت تعیینش میکند نه برد. AM5 فقط DDR5 میگیرد، و شیار ماژول DDR5 جای دیگری است، پس ماژول DDR4 اصلا جا نمیرود. کیت DDR4 روی چنین بردی کند نیست، ناممکن است.
- پروفایل سرعت. کیت تا وقتی پروفایل روشن نشود با سرعت JEDEC کار میکند، و آن کلید EXPO روی AMD و XMP روی اینتل نام دارد. مونتاژی که از این کلید رد شود عددی خریده که از آن استفاده نمیکند.
- کانکتور برق کارت گرافیک. منبع تغذیه امروزی سوکت 12V-2x6 دارد، و چهار پایه حسگر آن کوتاهتر از دوازده پایه برقاند: دوشاخهای که تا ته نرفته باشد به جای عبور دادن توان از نیمه یک تماس، اصلا شناخته نمیشود. تا صدای چفت، بعد از پهلو نگاه کنید.
- جا. طول کارت گرافیک را با میلیمتر در برابر کیس بسنجید، نه با چشم، و ارتفاع خنککننده را هم؛ کیس هر دو عدد را خودش منتشر کرده و یک برجِ هشت میلیمتر بلندتر مونتاژ را با درِ باز متوقف میکند.
این پنجتا یک زنجیرند نه یک فهرست، چون درست بودن چهارتا هیچ نمیخرد. دستگاهی با پردازنده سازگار، حافظه سازگار، منبع تغذیه سازگار و کیسی که جا کم نمیآورد، اگر پنجمی غلط باشد همانطور تاریک مینشیند. همین بلا سر نوید آمد: برد پیش از پردازندهای که خرید ساخته شده بود، فرمورش هرگز اسم آن قطعه را نشنیده بود، و برد دقیقا همان کاری را کرد که برد با یک پردازنده ناشناس میکند، یعنی هیچ کاری.
حلقهای که روی هیچ جعبهای نوشته نیست
حلقه پنجم با آن چهارتا یک فرق اساسی دارد: بیرون جعبه نیست. شماره مدل برد روی جعبه است و نسخه فرمورش هرچیزی است که روز مونتاژِ خودِ برد رویش نوشته شده، ماهها پیش از رسیدن به قفسه. راه بیرون آمدن، قابلیتی است که بیشتر بردهای میانرده امروز دارند و اسمش BIOS Flashback است، جایی Q-Flash Plus و جایی Flash BIOS Button. BIOS Flashback بدون پردازنده در سوکت، فرمور را از روی یک حافظه USB مینویسد، روی بردی که اصلا بالا نمیآید.
سازگاری پیش از خرید
پنج حلقه سازگاری، و پنجمی که روی جعبه نیست
چهار حلقه اول را میشود روی جعبه و جلوی پیشخوان خواند. حلقه پنجم، یعنی نسخه فرمور برد، بیرون از جعبه نوشته نشده و بدون پیشبینی آن دستگاه بالا نمیآید.
- سوکت پردازندهAM5 یا LGA1851، و تعداد پایههای متفاوت هیچ تبدیلی ندارد
- نسل حافظهجای شیار DDR5 و DDR4 فرق دارد و ماژول اشتباه فیزیکی جا نمیرود
- فرمور بردنسخهاش ماهها پیش روی برد نوشته شده و بدون BIOS Flashback با پردازنده تازه بالا نمیآید
- کانکتور برق کارت12V-2x6 که باید تا تماس چهار پایه کوتاه حسگر کامل جا برود
- فضای داخل کیسارتفاع خنککننده و طول کارت گرافیک با میلیمتر در برابر ابعاد کیس
در بازار جداگانه، وقتی برد و پردازنده از دو مغازه خریده شوند هیچ فروشندهای مالک این حلقه پنجم نیست؛ خرید هر دو با یک فاکتور و وجود BIOS Flashback ریسک را میبندد.
اینجا این حلقه از جای دیگری هم سنگینتر است. بردی که دو سال در انبار مانده با فرمور همان دو سال پیش میآید، قطعهها از چهار مغازه جدا خریده میشوند و هیچ فروشندهای مالک پرسشِ سازگاری نیست، و راهحل انگلیسیِ این مشکل، یعنی قرض گرفتن یک پردازنده قدیمیتر برای یک ربع، اینجا یعنی پیدا کردن کسی که پردازندهاش را از دستگاهش دربیاورد. پس ترتیب خرید هم به اندازه ترتیب مونتاژ اهمیت دارد: برد و پردازنده را با یک فاکتور و از یک پیشخوان بگیرید، و پیش از پول دادن بپرسید برد Flashback دارد یا نه. این تنها پرسشی است که جواب ندادنش دو هفته میارزد، و سازگاری، و اینکه پول کجا باید خرج شود بقیهاش را میگیرد.
ترتیبی که دست خودتان نیست
در مونتاژ بخشی ترتیب است و بقیهاش سلیقه، و تفکیک این دو پیش از هر مهارتی میارزد. پردازنده وقتی داخل سوکت میرود که برد هنوز روی جعبه خودش است، چون برد خم میشود و سوکت زیر پایش سطح صاف میخواهد. حافظه در اسلات دوم و چهارم میرود، شمرده از سمت سوکت، که خواسته تقریبا هر برد دو کاناله است و دفترچه در یک شکل تاییدش میکند. دیسک M.2 پیش از کارت گرافیک بسته میشود، چون کارت روی همان اسلات مینشیند و درآوردنش یعنی باز کردن چیزی که همین حالا کابلکشی شده.
ترتیب مونتاژ
شش مرحلهای که ترتیبشان را خود فضا قفل میکند
هرچه در بستن کیس به سلیقه مربوط است جای خودش، اما این شش حرکت روی هم مینشینند و هر مرحله دسترسی به مرحله قبلی را میبندد.
- روی جعبهپردازنده داخل سوکتپیش از بستن در کیس، چون برد زیر فشار به سطح صاف نیاز دارد
- پیش از خنککنندهحافظه در اسلات دوم و چهارمشمرده از سمت سوکت، پیش از آنکه بدنه خنککننده روی اسلاتها سایه بیندازد
- پیش از کارتدیسک M.2 زیر هیتسینکچون کارت گرافیک پس از نصب دقیقا روی این اسلات مینشیند
- فشار ضربدریخنککننده و فیش فنبستن فیش فن پیش از تنگ شدن دید داخل کیس
- شمارش پایهبرد روی پایههای کیسیک پایه دقیق زیر هر سوراخ برد؛ پایه اضافه پشت برد را به بدنه وصل میکند
- مرحله آخرکارت گرافیک و کابلهاخار قفل اسلات پس از جا رفتن کارت هرچه زیرش هست را میپوشاند
جا انداختن یا فراموش کردن حتی یک پایه اضافه زیر برد میتواند دستگاه را خاموش نگه دارد یا بدتر از آن، گاهی بالا بیاورد و گاهی نه.
اشتباهی که یک بار در هر مونتاژ اتفاق میافتد
بعد از خنککننده، نوبت گذاشتن برد داخل کیس است و اینجا همان اشتباهی است که یک بار برای همه پیش میآید: زیر هر سوراخ برد یک پایه، و هیچجای دیگر. پایه اضافهای که زیر برد مانده و به سوراخی نمیرسد، پشت برد را به بدنه وصل میکند، و نتیجهاش دستگاهی است که یا بالا نمیآید یا گاهی بالا میآید، که بدتر است. پیش از پیچ زدن، کیس را بچرخانید و پایهها را بشمارید؛ عددشان باید با سوراخهای برد یکی باشد. آخر از همه کارت گرافیک میرود و بعد کابلها، چون کارت خارِ قفل هرچه زیرش هست را میپوشاند، و ترتیب کار، و مرحلههایی که قطعه را خراب میکنند همین ترتیب را قدم به قدم دارد.
چه چیزی امروز باز میشود
سوکت 12V-2x6 در مشخصات ATX 3.1 منتشر شد و جای 12VHPWR را گرفت، که وقتی بد جا مینشست خودش را میسوزاند؛ تغییرش مکانیکی است و همان چهار پایه کوتاهتر است. EXPO پروفایل حافظه AMD روی سکوی AM5 است و جای XMP را که پروفایل اینتل بود در بوم AMD گرفت، و هر دو رایگاناند چون یک کلید در فرمورند و نه یک محصول. BIOS Flashback هم چیزی نیست که خریده شود، ویژگی خودِ برد است، و همین آن را به یکی از دو سه سطر مشخصات تبدیل میکند که پیش از خرید باید خوانده شوند.
چه چیزی امروز باز میشود
از استانداردهای شکننده دیروز تا ویژگیهای آماده امروز
تغییرهای اخیر در سختافزار رومیزی هزینه اضافی نمیخواهند؛ بیشترشان اصلاح مکانیکی یا قابلیتهای رایگان داخل فرمور هستند که فقط باید روی برگه مشخصات خوانده شوند.
- ۰۱کانکتور 12V-2x6 در ATX 3.1با چهار پایه حسگر کوتاهتر جای 12VHPWR را گرفت تا نیمهجا ماندن فیش باعث سوختگی نشود
- ۰۲پروفایل EXPO روی سکوی AM5همتای AMD در برابر XMP اینتل؛ یک کلید رایگان داخل فرمور، نه ویژگی پولی
- ۰۳قابلیت BIOS Flashback روی بردنوشتن فرمور از روی فلش USB بدون پردازنده در سوکت، بهعنوان یکی از دو سه سطر حیاتی مشخصات
پس از فشردن دکمه پاور، مسیر به دو راه تقسیم میشود: اگر تصویر آمد بررسی بایوس و نصب سیستمعامل شروع میشود، و اگر نیاید کار به عیبیابی میرسد.
روی یک دستگاه رومیزی این پنج حلقه انتخاباند و همین صفحه درباره انتخابشان است. روی دستگاههای قابل حمل، و تفاوت سرویسشان با کیس هیچکدام انتخاب نیستند، و این تفاوت کل آن حرفه را جدا میکند. اگر پیش از خرید هنوز معلوم نیست هر قطعه دقیقا چه کار میکند، هر قطعه چه میکند، و کدام عدد روی جعبه معنا دارد جای شروع است.
پرسش بعدی از لحظهای شروع میشود که دکمه فشرده میشود و چیزی روشن میشود: تا نصب سیستمعامل هنوز چند بررسی مانده که ترتیبشان مهم است، و بایوس، درایور، و بررسیهای پیش از جشن گرفتن از همانجا شروع میکند. اگر هم روشن نشد، پرسش دیگر مونتاژ نیست و عیبیابی کامپیوتر تحویلش میگیرد.