پرینتر لیزری دفتر نگار در اصفهان هر کاری را که برایش فرستاده میشود میپذیرد و هیچکدام را چاپ نمیکند، و ویندوز هیچ خطایی نشان نمیدهد. چهار چیز میان یک تجهیز جانبی و برنامهای که آن را صدا میزند ایستادهاند، و نرمافزاری که خبر خوب را میدهد از هر چهارتا دور است.
پرسش اول این نیست که چه چیزی وصل است، این است که سیستم چه چیزی را واقعا پیدا کرده. برای پرینتر روی ویندوز یک سطر جواب میدهد: Get-Printer | Format-Table Name,DriverName,PortName اسم صف، درایوری که واقعا به آن بسته شده و پورتش را کنار هم میگذارد. روی لینوکس همان جواب با lpstat -p -d میآید، و این دستور دو خرابی را که مردم یکسان گزارش میکنند از هم جدا میکند: صف stopped یعنی چیزی تصمیم گرفته، و صف idle و accepting یعنی کار رفته است و کاغذ مسئله جای دیگری است.
سه پرسش دیگر برای بقیه چیزهایی است که به دستگاه وصل میشوند، و همهشان یک عادتاند: به جای نگاه کردن، از کرنل بپرسید.
- lsusb -t درخت را چاپ میکند: هر پورت، چه چیزی رویش است، کدام درایور برش داشته، و سرعتی که دستگاه توافق کرده نه سرعتی که روی جعبهاش نوشته.
- grep . /sys/class/drm/*/status برای هر خروجی تصویر یک سطر میدهد که connected یا disconnected است، و به دسکتاپ و درایور گرافیک کاری ندارد.
- udevadm monitor --udev به جای وارسی بعد از ماجرا، لحظه وصل شدن را نشان میدهد و در یک بار زدن دوشاخه معلوم میکند دستگاه اصلا متوجه شد یا نه.
- Get-PnpDevice -PresentOnly روی ویندوز همان فهرست را از سمت خود سیستم میدهد، بدون قطعههایی که فقط در گذشته وصل بودهاند.
در درخت lsusb -t ستون سرعت مهمترین چیز است. حافظهای که روی جعبهاش ۱۰ گیگابیت بر ثانیه نوشته و در درخت روی خطی نشسته که 480M میخواند، روی مسیر USB 2.0 است، و این یا کابل است یا پورت، هرگز خود حافظه. lsusb ساده همان دستگاهها را فهرست میکند و هیچ نمیداند کدام در کدام سوکت فیزیکی است، و به همین دلیل شکل درختیاش همان است که ارزش یاد گرفتن دارد.
نمایشگر جواب را جای دیگری میدهد و تله همانجاست. لپتاپ نگار تمام دو هفته خروجی card1-DP-2 را connected گزارش میکرد: connected یعنی کابل و نمایشگر، نه یک حالت کاری. کرنل یک نمایشگر پیدا کرده بود و هیچوقت از او خواسته نشده بود تصویری بفرستد، چون آن پورت برق و داده میبرد و DisplayPort alt mode نداشت.
شکل یک کانکتور، توانایی نیست
الگوی پشت هر چهار جواب یک تصمیم است که استانداردنویسها آگاهانه گرفتند: کانکتور از چیزی که در آن جریان دارد جدا شد، تا یک سوکت بتواند داده و برق و تصویر ببرد و کسی چهار سوکت لازم نداشته باشد. بهایش این است که سوکت به تنهایی دیگر هیچ قولی نمیدهد. پورت USB-C موظف نیست تصویر ببرد. داده اختیاری است، چون کابل فقط شارژ پایه داده ندارد. شارژ هم اختیاری است و جایی که هست، توانش روی همان یک دستگاه از پورتی به پورت دیگر فرق میکند. تنها ضمانت تاندربولت، علامت رعدی است که کنار پورت چاپ شده، و پورتی بدون آن ممکن است همه کار بکند یا تقریبا هیچ کار.
یک سوکت، پنج پرسش
شکل یک پورت USB-C دقیقا چه چیزی را تضمین میکند
استاندارد شکل کانکتور را از جریان داخل آن جدا کرده است؛ بنابراین ظاهر سوکت فقط یک مورد را قطعی میکند و بقیه تواناییها از روی بدنه قابل خواندن نیستند.
پورت USB-C سمت چپ لپتاپ نگار
- بلهدوشاخه از هر دو طرف جا میرودتنها چیزی است که خود شکل کانکتور ضمانت کرده استبله
- بررسی نشدهانتقال داده داردبعضی کابلها و پورتها فقط برای برق سیمکشی شدهاندبررسی نشده
- بررسی نشدهنمایشگر دوم را راه میاندازدحالت جایگزین تصویر اختیاری است و اغلب علامتی کنار پورت نداردبررسی نشده
- بررسی نشدهلپتاپ را شارژ میکندتحویل توان اختیاری است و توان آن از پورتی به پورت دیگر فرق میکندبررسی نشده
- خیرتاندربولت استبدون علامت رعد چاپشده کنار پورت، این ضمانت وجود نداردخیر
میان هر تجهیز جانبی و برنامه چهار لایه ایستاده است: کابل، پروتکل توافقشده، درایور سیستمعامل، و برنامهای که باید درخواست بفرستد.
پس موضع صادقانه در برابر هر تجهیز جانبی این است که چهار چیز جدا میانش با برنامه ایستاده: یک کابل، یک پروتکل که سرش توافق شده، یک درایور در سیستمعامل، و برنامهای که باید بخواهد. همان چهارتا در حرف زدن سختافزار با نرمافزار از سمت سیستمعامل دیده میشوند، و رزولوشن، نرخ نوسازی، و دقت رنگ همین ماجرا را برای نمایشگر ادامه میدهد.
جایی که کار میایستد
ایست اینجا درایور است، و شکلش در ایران خاص خودش است. صفحه دانلود درایور خیلی از سازندهها از داخل باز نمیشود، پس درایور از روی دیسک همراه دستگاه، از یک درایورپک، یا از یک سایت واسط نصب میشود، و درایوری که برای مدل دیگری از همان خانواده است دقیقا همین نشانه را میسازد: صفی که کار را میپذیرد و کاغذی که بیرون نمیآید. جواب امروزی این است که برای پرینتر شبکهای اصلا درایور سازنده نصب نشود. درایور IPP Everywhere بدون هیچ فایلی از سازنده کار میکند، خود ویندوز و لینوکس دارندش، و ستون DriverName بعدش به جای اسم مدل چیز دیگری مینویسد، که همان تاییدیه است.
سه طرف چاپ
چرا برنامه هیچوقت از پرینتر خبری نمیشنود
در چاپ یک ضلع عمدا حذف شده است: درایور اشتباه یا صف پذیرفته کار را میگیرد و برنامه همان لحظه پیغام «فرستاده شد» میدهد، بیآنکه از بیرون آمدن کاغذ خبری داشته باشد.
- کار را تحویل میدهد و اسمش را میگذارد فرستاده شد
- تنها گفتوگویی که درباره کاغذ و جوهر هست
- هیچ مسیری در هیچ جهتی
- برنامه
- سامانه چاپ
- پرینتر
- برنامههمان لحظه که سامانه چاپ کار را تحویل گرفت، ارسال موفق را گزارش میکند
- سامانه چاپصف میکند، با درایور تبدیل میکند و با هر دو سر در ارتباط است
- پرینتروضعیت کاغذ و جوهر و خطا را فقط به سامانه چاپ برمیگرداند
- برنامه — سامانه چاپکار را تحویل میدهد و اسمش را میگذارد فرستاده شد
- سامانه چاپ — پرینترتنها گفتوگویی که درباره کاغذ و جوهر هست
- پرینتر — برنامههیچ مسیری در هیچ جهتی
این مشکل اغلب در لایه درایور رخ میدهد، مخصوصا وقتی سایت سازنده باز نمیشود و درایور مدل همخانواده نصب میشود؛ برای پرینتر شبکهای، IPP Everywhere بدون فایل سازنده مشکل را میبندد.
ایست دوم باور است نه دانش. تجهیزات جانبی تنها گوشهای از کامپیوتر به نظر میرسند که لایه ندارد، چون یک چیز یا وصل است یا نیست. پس کسی یاد نمیگیرد اینجا هم پشتهای هست، و پول خرج کابل میشود برای خرابیای که دو طبقه بالاتر زندگی میکند. نگار دو کابل خرید و لیزری، جوهرافشان، و درایورهایی که شکست میخورند جایی است که همین دو خرید سر جمع میشوند.
کاری که هیچکس در اتاق نمیبیندش
در چاپ این فاصله واقعا خرج برمیدارد، چون سه طرف طوری چیده شدهاند که طرفِ خبررسان همان طرفی است که خبر ندارد. برنامه کار را به سامانه چاپ میدهد و همان لحظه گزارش میکند فرستاده شد، و در آن لحظه صادق بوده. سامانه چاپ با پرینتر حرف میزند و تنها طرفی است که با هر دو سر حرف میزند. پرینتر درباره کاغذ و جوهر و گیر کردن به سامانه چاپ جواب میدهد و هیچ راهی به برنامه ندارد. ضلع سومی وجود ندارد، و هر کار چاپیِ «فرستاده شد» که هرگز بیرون نیامد در همان ضلعِ نبوده زندگی میکند.
چه چیزی امروز باز میشود
IPP Everywhere جای درایور و فایل PPD مخصوص هر مدل را گرفت و رایگان است چون بخشی از خود سیستمعامل است؛ برای خوانندهای که صفحه سازنده برایش باز نمیشود، این تفاوت میان یک پرینتر کارکن و یک پرینتر بیفایده است. usbutils که lsusb از آن میآید رایگان و متنباز است و جای حدس زدن از روی چراغ دستگاه را گرفت. روی ویندوز Get-PnpDevice جای گشتن در Device Manager با ماوس را گرفت، و مزیتش این است که خروجیاش را میشود در یک تیکت چسباند.
چه چیزی امروز باز میشود
ابزارهای داخلی سیستمعامل بهجای حدس و جستوجوی فایل
وقتی صفحه دانلود سازنده در دسترس نیست یا چراغ دستگاه چیزی نمیگوید، ابزارهای رایگان و داخلی سیستمعامل هم دستگاه را میشناسند و هم خروجی آماده برای تیکت میسازند.
همین الگو در تجهیزات ورودی مثل کلید و سنسور، دستگاههای قابل حمل و عیبیابی خود کامپیوتر هم تکرار میشود: به جای ظاهر سوکت یا چراغ، از سیستمعامل بپرسید.
هر سه دسته اینجا یک الگو دارند و سه صفحه جدا: کلیدها و سنسورها در کلید، سنسور، و ورودی قلم، که تنها دستهای است که دستش به کاربر میخورد. پرسش بعدی این است که وقتی همین سوکتها روی دستگاهی باشند که باز نمیشود چه اتفاقی میافتد، و دستگاههای قابل حمل، و تفاوت سرویسشان با کیس جواب همان است؛ و اگر خرابی از پورت جلوتر رفت، کامپیوتر، و کار نگه داشتنش بقیه پرونده را دارد.