Faragiri

همهٔ زبان‌ها

آموزش طراحی صدا صدا و موسیقی

سه لایه در سه باند، زیر و بم به عنوان کنترل اندازه، و یک بلندگو در راهروی پارکینگ. ساختن یک درِ فولادی و قدم یک موجود برای مترویی زیر آب.

۸بخش
۵دقیقه خواندن
۳عمق

درِ فولادی، یک منگنه است و یک درِ یخچال و یک درِ سطل زباله. یک صدای ساخته‌شده، یک اتک است و یک بدنه و یک دنباله، و هرکدام ضبط جداگانه‌ای است؛ هیچ‌کدامشان صدای خود آن در نیست و هیچ‌کدام هم قرار نیست باشد.

نگین برای بازی‌ای که در یک مترو زیر آب می‌گذرد دو صدا می‌سازد: یک درِ فولادی که بسته می‌شود و یک قدمِ موجودی که در آب راه می‌رود. هیچ‌کدام از سه لایه‌ی این در، در جهان واقعی صدای در نیست.

سه باند، سه ضبط

اتک در ۲ تا ۶ کیلوهرتز زندگی می‌کند، بدنه در ۸۰ تا ۴۰۰، و دنباله همه‌جا. برای همین می‌شود سه صدا را هم‌زمان پخش کرد و گوش یک شی بشنود نه سه صدا: هرکدام جای دیگری از طیف را اشغال کرده‌اند و لازم نیست هیچ‌کدام با اکولایزر از دل آن یکی بیرون کشیده شود.

یک درِ فولادی، چهار ضبط

آن در واقعاً از چه چیزی ساخته شده

هر ستون بخش دیگری از طیف را اشغال می‌کند، و برای همین صداهای هم‌زمان به شکل یک شیء شنیده می‌شوند نه چند صدای جدا.

یک در که بسته می‌شود
  • اتکیک منگنه، نزدیک‌میکروفن؛ باند ۲ تا ۶ کیلوهرتز و اولین چیزی که به گوش می‌رسد
  • بدنهیک درِ یخچال، هفت نیم‌پرده پایین؛ باند ۸۰ تا ۴۰۰ هرتز و تمام جرم صدا
  • دنبالهیک درِ سطل زباله با یک‌چهارم سرعت؛ بخشی که می‌گوید اینجا یک اتاق هست
  • بادیک هیس بادی کوتاه؛ هیچ نقش ساختاری ندارد ولی نبودنش حس می‌شود

هر ستون را بردارید و سقف دیگر آن صدا نیست. تفکیک بر اساس باند فرکانسی این هم‌نشینی را ممکن می‌کند.

سه لایهٔ اصلی هر کدام جای مشخصی در طیف دارند تا هیچ‌کدام با اکولایزر از دل دیگری بیرون کشیده نشود.

اتکِ این در، یک منگنه‌ی نزدیک‌میکروفن است، یعنی اولین چیزی که به گوش می‌رسد و همان است که می‌گوید چیزی محکم بسته شد. بدنه‌اش یک درِ یخچال است که هفت نیم‌پرده پایین آورده شده، و همه‌ی جرم صدا در همان است. دنباله‌اش یک درِ سطل زباله با یک‌چهارم سرعت است، و همان بخشی است که می‌گوید اینجا یک اتاق هست. یک لایه‌ی چهارم هم هست، یک هیس بادی کوتاه، که هیچ نقش ساختاری ندارد و نبودنش حس می‌شود.

آزمونی که سریع‌تر از هر تنظیمی است

یک لایه را بردارید و صدا دیگر آن چیز نیست؛ همین آزمون است. منگنه را بردارید و در، هل داده می‌شود نه بسته. یخچال را بردارید و یک صدای نازک می‌ماند که هیچ جرمی ندارد. سطل زباله را بردارید و در، در فضای خالی بسته می‌شود. اگر لایه‌ای را برداشتید و صدا هنوز همان چیز بود، آن لایه جایش را نمی‌خریده و باید حذف شود.

آزمون ساده‌تر از اکولایزر

با برداشتن هر تکه چه چیزی از دست می‌رود

به جای تنظیم پی‌درپی افکت‌ها، هر لایه را جداگانه خاموش کنید تا ببینید آیا هویت صدا بدون آن فرو می‌ریزد یا نه.

  1. حذف منگنه (اتک)در فقط هل داده می‌شود، دیگر محکم بسته نمی‌شود
  2. حذف یخچال (بدنه)یک صدای نازک و بی‌وزن باقی می‌ماند که هیچ جرمی ندارد
  3. حذف سطل زباله (دنباله)در انگار در فضای خالی و بی‌اتاق بسته می‌شود
  4. حذف لایهٔ بی‌اثراگر صدا هنوز همان چیز است، آن لایه جایش را نمی‌خرد و باید حذف شود

این آزمون چهارقطعی سریع‌تر از هر چرخاندن ولوم یا اکولایزر، ضرورت هر لایه را روشن می‌کند.

زیر و بم، به عنوان کنترل اندازه

پایین بردن زیر و بم یک ضبط، آن چیز را بزرگ‌تر نشان می‌دهد. هفت نیم‌پرده پایین، یک درِ یخچال را به چیزی به وزن یک در فولادی تبدیل می‌کند. یک اکتاو پایین، تقریباً دو برابر جرم خوانده می‌شود، که همان مقیاسی است که برای قدم آن موجود لازم است.

کنترل مقیاس با فرکانس

مثلث زیر و بم، جرم و فرمانت

پایین بردن زیر و بم، شیء را سنگین‌تر و بزرگ‌تر نشان می‌دهد، اما قید فرمانت اجازه نمی‌دهد این جابه‌جایی بی‌حساب انجام شود.

  • تغییر اندازه و وزن
  • قید طبیعی ماندن بافت
  • جداسازی در ابزار امروزی
  • زیر و بم (پیچ)
  • جرم ادراکی
  • فرمانت‌های صدا
  • زیر و بم (پیچ)هفت نیم‌پرده پایین، وزن درِ فولادی را می‌دهد و یک اکتاو پایین نزدیک دو برابر جرم می‌سازد
  • جرم ادراکیهمان مقیاس وزنی که برای درِ یخچال یا قدم موجود در آب لازم است
  • فرمانت‌های صدااگر همراه زیر و بم پایین بیایند، صدا کشدار و مصنوعی می‌شود و باید جدا بمانند

ضبط نوار همه چیز را با هم می‌کشید؛ ابزارهای امروزی فرمانت را جدا نگه می‌دارند تا جسم بزرگ شود ولی مصنوعی نشود.

و یک قید: با پایین آوردن زیر و بم، فرمانت‌ها هم پایین می‌آیند و صدا کش‌دار و مصنوعی می‌شود. برای همین است که ابزار امروزی می‌گذارد فرمانت را جدا نگه دارید، که ضبط نوار هیچ‌وقت نمی‌گذاشت.

جایی که صدا واقعاً مال آنجا می‌شود

صدا را از بلندگویی در یک اتاق واقعی پخش کنید و دوباره ضبطش کنید تا تعلق پیدا کند. نگین صدای در را در راهروی پارکینگ ساختمانشان پخش می‌کند و با یک میکروفن از ده متری دوباره می‌گیرد؛ آنچه برمی‌گردد یک انعکاس مدل‌شده نیست، یک مکان مشخص است، با همان دیوار بتنی و همان چکه. این کار در ایران هزینه‌اش صفر است و بیشترین تفاوت را می‌سازد، چون هیچ پلاگین ریوربی راهروی پارکینگ خاصی را نمی‌شناسد.

جایگزین رایگان پلاگین ریورب

عبور صدا از فایل استودیویی به یک مکان واقعی

هیچ مدل شبیه‌سازی ریورب، دیوار بتنی و چکهٔ یک راهروی پارکینگ واقعی را نمی‌شناسد؛ پخش و ضبط دوباره، مکان را وارد فایل می‌کند.

صدای خشک یا ریورب مدلیتکه‌های جدا که هنوز به صحنه تعلق ندارند
  1. ۰۱پخش از بلندگوخروجی صدا در همان راهروی پارکینگ ساختمان پخش می‌شود
  2. ۰۲فاصلهٔ ده متری میکروفناتاق بین بلندگو و میکروفن، پاسخ واقعی فضا را می‌سازد
  3. ۰۳ضبط دوباره با هزینهٔ صفربه جای خرید پلاگین، یک مکان واقعی با تمام جزئیاتش ثبت می‌شود
صدای متعلق به راهروآغشته به انعکاس واقعی دیوار بتنی و فضای مترو

این مرحله بیشترین حس واقعیت و تعلق را با کمترین هزینه می‌سازد.

ایستی که کتابخانه‌ی صدا می‌سازد

ایست معمول این است که آدم دنبال فایلی به اسم «درِ فولادی» می‌گردد و پیدایش هم می‌کند، و صدا هیچ‌وقت درست نمی‌شود چون آن در، درِ این بازی نیست. کاری که جواب می‌دهد این است که به جای اسمِ چیز، دنبال باندش بگردید: چه چیزی می‌تواند اتک این در باشد، چه چیزی بدنه‌اش. سه فایل بی‌ربط، ساخته‌شدنی‌اند؛ یک فایل درست، نه.

دامِ جست‌وجوی کتابخانه

جست‌وجوی نام شیء در برابر جست‌وجوی باند فرکانسی

دنبال فایل آمادهٔ «درِ فولادی» گشتن به بن‌بست می‌خورد، چون آن ضبط برای دنیای این بازی ساخته نشده است.

انتخاب منبع از کتابخانهٔ صدا

  • جست‌وجو بر اساس نام شیءفایل آمادهٔ «درِ فولادی» پیدا می‌شود ولی هیچ‌وقت درست نمی‌نشیند
  • جست‌وجو بر اساس باند طیفترکیب سه فایل بی‌ربط که هرکدام یک باند را پر می‌کنند
    • لایهٔ اتک (تیز و کوتاه)هر ضربهٔ خشک و نزدیک مثل منگنه
    • لایهٔ بدنه (میانی و بم)ضبطی با وزن و جرم بالا مثل درِ یخچال
    • لایهٔ دنباله (فضا)صدایی کشیده و محیطی مثل درِ سطل با سرعت کم

یک فایل آماده به ندرت جواب می‌دهد، اما سه فایل بی‌ربط بر اساس باند همیشه قابل ترکیب‌اند.

یک فریم زودتر

صدا یک فریم پیش از تماس تصویر شروع می‌شود، نه روی آن. برای اتک سخت، همین یک فریم فرق میان صدایی است که همراه تصویر است و صدایی که کمی دیر رسیده، و بیننده دومی را حس می‌کند بی‌آنکه بداند چه چیزی را حس کرده. برای شروع نرم مثل قدم در آب، صدا روی همان فریم یا بعدش می‌نشیند.

هم‌زمانی دقیق با تصویر

جای شروع اتک سخت و شروع نرم روی نوار فریم

بیننده یک فریم تاخیر را در ضربه‌های سخت حس می‌کند حتی اگر نداند چرا تصویر و صدا از هم جدا به نظر می‌رسند.

  1. ۰۱یک فریم پیش از تماسنقطهٔ شروع برای اتک سخت تا ضربه همراه تصویر شنیده شود
  2. ۰۲فریم تماس تصویراوج بسته شدن در، یا نقطهٔ شروع برای حرکت‌های نرم مثل قدم در آب
  3. ۰۳یک فریم پس از تماسقابل قبول برای شروع نرم، اما برای اتک سخت حس جاماندگی می‌دهد

تفاوت یک صدای چسبیده به تصویر و یک صدای دیررسیده دقیقاً همین یک فریم جابه‌جایی است.

دو ابزار، در ۲۰۲۶

تغییر زیر و بم با فرمانت جدا، جای کند کردن نوار را گرفت که زیر و بم و زمان و فرمانت را با هم جابه‌جا می‌کرد و هیچ انتخابی نمی‌داد. در هر برنامه‌ی تدوینی، از جمله رایگان‌ها، هست و هزینه‌ای ندارد؛ همین است که آن هفت نیم‌پرده را ممکن می‌کند بی‌آنکه یخچال شبیه یک کارتون شود.

دو ابزار رایگان و در دسترس

ابزارهای طراحی لایه‌ای در ۲۰۲۶

امروز نه برای تغییر تمیز زیر و بم نیاز به نوار دارید و نه برای آزمایش یک لایه مجبور به ضبط همه‌چیز از صفر هستید.

  • تغییر زیر و بم با فرمانت جداجایگزین کند کردن نوار
    • جدا کردن زمان، زیر و بم و فرمانت از هم
    • موجود در تمام برنامه‌های تدوین از جمله نسخه‌های رایگان
    • امکان هفت نیم‌پرده پایین بردن بدون کارتونی شدن یخچال
ابزارهای رایگان طراحی صدا در ۲۰۲۶
  • کتابخانه‌های صدای بازجایگزین ضبط پیش از آزمون
    • امتحان سریع لایه‌ها پیش از ضبط میدانی
    • رایگان با شرط انتساب یا مالکیت عمومی
    • خواندن یک سطر پروانه پیش از استفاده در بازی تجاری

بخش اصلی کار با کتابخانه‌های باز، دانلود کردن نیست؛ خواندن همان یک سطر پروانه پیش از فروش پروژه است.

کتابخانه‌های صدای باز، جای ضبط کردن خودِ هر منبع پیش از آنکه معلوم باشد لایه اصلاً جواب می‌دهد را گرفتند. رایگان‌اند، زیر شرط انتساب یا مالکیت عمومی، و کار واقعی خواندن پروانه‌ی هر فایل است نه دانلود کردنش؛ برای بازی‌ای که قرار است فروخته شود، همان یک سطر پروانه تعیین می‌کند فایل قابل استفاده هست یا نه.

اشتباهی که در تست بازی معلوم شد

نگین قدم موجود را از یک لایه ساخت: یک چکمه در گِل، یک اکتاو پایین. در تست، هیچ‌کس نفهمید موجود بزرگ است. جرم آمده بود و اتک نه، پس صدا شبیه چیزی بود که در گِل فرو می‌رود نه چیزی که روی آن می‌کوبد. اضافه کردن یک اتک نزدیک، یک ترکِ چوب، در پنج دقیقه حلش کرد. آزمونِ برداشتن لایه، از سمت دیگرش هم کار می‌کند: اگر صدا آن چیز نیست، یک باند خالی است.

تعمیر یک اشتباه در تست بازی

مسیر تشخیص و اصلاح قدم موجود در تست

آزمون برداشتن لایه از سمت دیگر هم کار می‌کند: اگر صدا هنوز آن چیزی که می‌خواهید نیست، یک باند خالی مانده است.

  1. شروع ناقصساخت تک‌لایهفقط یک چکمه در گِل، یک اکتاو پایین۰۱
  2. ۰۲بازخورد بازیکنمشاهدهٔ خطا در تستهیچ‌کس بزرگی موجود را حس نکرد؛ صدا شبیه فرو رفتن بود نه کوبیدن
  3. آزمون معکوستشخیص باند خالیباند بدنه و جرم پر بود، اما باند اتک کاملاً غایب۰۳
  4. ۰۴اصلاح پنج‌دقیقه‌ایافزودن اتک نزدیکاضافه کردن صدای ترکِ چوب ضربه را در لحظه برگرداند
  5. گام بعدی بازیچندنسخه‌ای برای تکرارطراحی تنوع برای وقتی بازیکن صد بار از همان در می‌گذرد۰۵

جرم بدون اتک، کوبش نمی‌سازد؛ یک ترک چوب ساده در پنج دقیقه جای خالی باند بالا را پر کرد.

قدم، پارچه و صدای روزمره، اجراشده جایی است که این لایه‌ها با دست ضبط می‌شوند. صدای تعاملی که واکنش نشان می‌دهد همان بازی است از سمت فنی‌اش. ساختن یک صدا از نوسان‌ساز به بالا راه دیگری است که هیچ ضبطی در آن نیست، و دیالوگ، فضا و افکت، لایه‌لایه همین کار است روی یک فیلم.

هر لایه‌ای که ضبط می‌شود از ضبط چیزی که ارزش میکس کردن دارد می‌آید، و بعد از ساخته شدن، همه‌شان باید کنار هم بنشینند، که کاری که تکه‌ها را کنار هم می‌نشاند است. همین «تعلق داشتن»، در تصویر با اسم‌های خودش در گذاشتن چیزهایی در نما که آنجا نبوده‌اند گفته می‌شود، و آنجا هم دانه و سیاهی همان کاری را می‌کنند که اینجا اتاق پارکینگ. این‌ها زیر ضبط صدا، شکل دادن به آن، و ساختن موسیقی می‌نشینند، و پرسشی که برای نگین مانده این است که وقتی بازیکن صد بار از همان در رد شود، این صدا باید چند نسخه داشته باشد.

کنار این

بالای این