روی کامپیوتر دفتر اسناد رسمی شماره چهل و دو در قزوین، sfc /scannow میگوید فایلهای خراب پیدا کرده و نتوانسته درستشان کند. دستور بعدی که هر راهنمای انگلیسی میدهد DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth است، و روی این دستگاه روی ۶۲ درصد میایستد و خطا میدهد. علتش خرابی ویندوز نیست: DISM به طور پیشفرض قطعه سالم را از ویندوز آپدیت میگیرد، و این دستگاه به آن نمیرسد.
جواب یک سوییچ است و از داخل کار میکند. همان ایمیج نصبی که ویندوز از رویش نصب شده قطعه سالم را دارد:
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth /Source:wim:D:\sources\install.wim:1 /LimitAccess- LimitAccess یعنی سراغ ویندوز آپدیت نرو، و بدون آن سوییچ منبع را میبیند و باز هم اول اینترنت را امتحان میکند.
- عدد آخر مسیر، شماره ایندکس نسخه داخل همان فایل است؛
DISM /Get-WimInfo /WimFile:D:\sources\install.wimفهرستشان را میدهد.
و ترتیب این دو دستور برعکس چیزی است که همه اجرا میکنند. DISM را پیش از sfc اجرا کنید، چون sfc از همان انباری تعمیر میکند که DISM درستش میکند. اجرای sfc روی انبار خراب یعنی خواندن یک ساعت گزارش که میگوید نشد، و بعد همان کار دوباره.
دومین چیزی که اینجا سر جایش نیست، معنی خاموش کردن است. Shut Down جلسه کرنل را هایبرنیت میکند و Restart نمیکند، پس «خاموش و روشنش کردم و درست نشد» یک آزمون شکستخورده نیست، یک آزمون انجامنشده است. powercfg /h off این رفتار را برای همیشه برمیدارد و فایل هایبرنیت را هم از دیسک پاک میکند، که روی یک اساسدی کوچک چند گیگابایت پس میدهد. برای رفتن مستقیم به گزینههای بازیابی، shutdown /r /o دستگاه را همانجا میبرد.
دو جا که یک تنظیم در آن زندگی میکند
روی هر دستگاهی که عضو دامنه است، تنظیمی که کاربر عوض میکند و تنظیمی که سازمان تعیین کرده دو چیز جدا هستند و فقط یکی برنده میشود. هیچکدام هم اعلام نمیکنند که با هم درگیرند، پس خرابی به شکل لپتاپی ظاهر میشود که چیزها را فراموش میکند. gpresult /h report.html یک گزارش HTML مینویسد که میگوید کدام سیاستها واقعا اعمال شدهاند، از کدام واحد سازمانی، و کدامها فیلتر شدهاند. برای دیدن خطاهای بحرانی همان بازه، Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System';Level=1,2} -MaxEvents 20 بیست رویداد سطح یک و دو را میآورد بدون گشتن در درخت Event Viewer. اداره همین دو سطح در حسابها، سیاست، و مدیریت از راه دور است.
ویندوز
دو جا که یک تنظیم در آن زندگی میکند، و فقط یکی برنده است
این مقایسهای با دو طرف قابل دفاع نیست. روی یک دستگاه تحت مدیریت، ستون راست تصمیم میگیرد و ستون چپ چیزی است که آدم پشت کیبورد میبیند.
سطر سوم همان است که یک روز خرج برمیدارد. هیچکدام از دو سطح تعارض را اعلام نمیکند و خروجی gpresult /h report.html همراه خطاهای Get-WinEvent تنها راه دیدن برنده واقعی است.
جایی که کار میایستد
ایست اینجا این است که دستورالعملها از جای دیگری آمدهاند و یک پیشفرض نانوشته دارند: اینکه دستگاه به سرورهای مایکروسافت میرسد. وقتی نرسد، DISM روی یک درصد میایستد، winget بسته را پیدا نمیکند و بهروزرسانی نیمهتمام میماند، و نتیجهای که گرفته میشود همیشه یکی است: ویندوز خراب است، نصب مجدد. نصب مجدد یک روز کاری است و همان مشکل را در همان دستگاه دوباره میسازد، چون علت دستگاه نبود. عادت درست این است که هر دستوری را که قطعهای از بیرون میخواهد با منبع محلیاش یاد بگیرید، و ایمیج نصب را روی همان کامپیوتر نگه دارید. ترتیب نصب تمیز و کنترل بهروزرسانی در نصب تمیز، ایمیجبرداری، و کنترل بهروزرسانی است.
پیش از اینکه کسی وارد شود
پنج حالتی که یک ماشین ویندوزی در راه بالا آمدن از آنها رد میشود
نام بردن از قابی که خرابی در آن پیدا میشود بیشتر تعمیر است، چون هر قاب مجموعه متفاوتی از خرابیهای ممکن و راه ورود متفاوتی دارد.
- ۰۱فرمورUEFI، پیش از اینکه هیچ کد ویندوزی اجرا شود
- ۰۲مدیر بوتانتخاب میکند کدام نصب، و راه ورود به بازیابی را نگه داشته
- ۰۳هسته و درایورهای بوتحالت امن درایورهای غیرمایکروسافتی را همینجا نگه میدارد
- ۰۴سرویسهاپیش از ورود هر کاربری بالا میآیند، و برای همین بعضی خرابیها کاربر ندارند
- ۰۵ورودجایی که سیاست اعمال میشود، و همانجا که تنظیم برمیگردد سر جای اولش
اینها حالتهایی هستند که ماشین از آنها رد میشود نه مرحلههایی که کسی انجامشان دهد. خرابیای که در حالت امن هم بماند متعلق به قابی پیش از سومی است و نصب مجدد بیدلیل آن را حل نمیکند.
کدام قاب، کدام خرابی
یک ماشین ویندوزی پیش از رسیدن به میزکار از پنج حالت رد میشود، و نام بردن از قابی که خرابی در آن پیدا میشود بیشترِ تعمیر است. خرابیای که در حالت امن هم میماند، متعلق به قابی پیش از درایورهاست و هیچ کاری در ویندوز حلش نمیکند. خرابیای که فقط بعد از ورود کاربر پیدا میشود متعلق به آخرین قاب است و تقریبا همیشه سیاست یا یک برنامه راهاندازی است. مشاهدهگر رویداد، حالت امن، و بازیابی همین پنج قاب را جدا جدا باز میکند، و راهاندازی، سرویسها، و پس گرفتن کارایی قاب چهارم را.
چه چیزی امروز باز میشود
winget از سال ۲۰۲۱ روی خود ویندوز هست و رایگان است، و جای گشتن در سایتهای دانلود و نصابهای همراه با نرمافزار اضافه را گرفت؛ winget install --id Mozilla.Firefox -e با سوییچ آخر میگوید فقط همین شناسه، نه چیزی شبیهش. ویندوز ترمینال هم رایگان است و جای پنجره کنسول قدیمی را گرفت که نه برگه داشت و نه یونیکد را درست نشان میداد، و همین برای متن فارسی در خط فرمان تفاوت میان خوانا و ناخوانا بود. و pwsh نسخه جدید را باز میکند و powershell نسخه قدیمی را: هر دو روی دستگاه هستند، دستور یکسان روی این دو گاهی دو رفتار دارد، و راهنمایی که این را نمیگوید نصف عمرش را از دست داده.
ابزارهای بومی امروز
سه تغییر در محیط خط فرمان و نصب ویندوز که خطای روزمره را جمع میکنند
این سه ابزار رایگان روی خود ویندوز در دسترساند، اما نشناختن تفاوت قدیمی و جدیدشان باعث میشود نصبهای آلوده، متن فارسی ناخوانا یا رفتار متفاوت اسکریپتها تکرار شوند.
پوسته و نصب تمیز روی ویندوز
- winget از سال ۲۰۲۱جایگزین گشتن در سایتهای دانلود و نصابهای همراه با نرمافزار اضافه
- سوییچ شناسه دقیق (--id ... -e)فقط بسته خواستهشده را نصب میکند و نه چیزی شبیهاش را
- ویندوز ترمینالرایگان و جایگزین پنجره کنسول قدیمی
- پشتیبانی برگه و یونیکدتفاوت میان خوانا و ناخوانا بودن متن فارسی در خط فرمان
- تفکیک pwsh و powershellهر دو روی دستگاه هستند و دستور یکسان گاهی دو رفتار دارد
- pwsh برای نسخه جدید و powershell برای نسخه قدیمینادیده گرفتن این تفاوت نصف راهنماها را به خطا میاندازد
پیش از اجرای هر دستور مدیریتی یا نصب ابزار روی ویندوز، مشخص بودن محیط اجرا و استفاده از شناسه دقیق بسته جلوی بیشتر خطاهای محیطی را میگیرد.
پرسش بعدی از همانجایی میآید که DISM شکست خورد: وقتی یک ماشین نتواند به مخزن نگهدارندهاش برسد، نگه داشتنش چه شکلی دارد. جوابش روی خانواده دیگری از سیستمعاملها متفاوت است و چیزی که بیشتر سرورها اجرا میکنند، و کمکم میزکارها همان پرسش را با مخزن قابل تعویض جواب میدهد؛ و اگر بخواهید همین کارها را به جای پنجره با یک سطر انجام دهید، رابطی که از کلیک کردن جلوتر میرود جای شروع است. اینکه زیر همه اینها چه میگذرد در کارهایی که هیچوقت نمیبینید انجامشان میدهد است.