واژه مجانی اسپانیایی برای یک انگلیسی‌زبان از لاتین می‌آید و برای شما از آن مسیر نمی‌آید. مسیر شما مسیر دیگری است و کسی به شما نگفته: el ajedrez یعنی شطرنج، و همان واژه است که از فارسی به عربی و از عربی به اسپانیایی رفته.
حدود چهار هزار واژه اسپانیایی از عربی آمده‌اند و بخش قابل توجهی از آن‌ها پیش از عربی، فارسی بوده‌اند. این هدیه واقعی است و مثل هر هدیه‌ای، اندازه‌اش کوچک‌تر از حسی است که می‌دهد.
ده واژه، و مسیری که آمده‌اند
- el ajedrez یعنی شطرنج، که خودش از چترنگ آمده و از فارسی رفته است.
- la berenjena یعنی بادنجان، با همان al عربی که در اسپانیایی به b تبدیل شده.
- la espinaca یعنی اسفناج، که واژه فارسی‌اش را تقریباً دست‌نخورده نگه داشته.
- azul یعنی آبی و از لاجورد آمده، همان سنگی که رنگ را نامگذاری کرد.
- el limón یعنی لیمو، و در این یکی هیچ چیزی حتی تغییر نکرده.
- la almohada یعنی بالش و از مخده آمده، با al که چسبیده مانده است.
- el aceite یعنی روغن و از زیت آمده، که در فارسی هم هست.
- el quiosco از کوشک آمده، همان بنای کوچک باغ که به کل اروپا رفت.
- poner la mesa یعنی میز را چیدن، و این‌یکی هیچ هدیه‌ای نیست.
- llevar dos años یعنی دو سال است که، و هیچ ربطی به بردن ندارد.
سپیده در گرانادا فهرست واژه‌های کلاسش را که برای انگلیسی‌زبان نوشته شده بود کنار گذاشت و به‌جایش سراغ بازار رفت. در یک هفته چهل واژه از تابلوی میوه‌فروشی‌ها برداشت که همه‌شان را از فارسی می‌شناخت، و در همان هفته سر فعل quedar سه بار گیر کرد.
دو محور مستقل، و کار در یک گوشه است
اینکه واژه‌ای آشنا باشد و اینکه پرکاربرد باشد تقریباً هیچ ربطی به هم ندارند، و همین نکته بودجه شما را تعیین می‌کند. واژه‌های آشنا معمولاً اسم‌های مشخص‌اند: خوراکی، رنگ، اشیا، جای معماری. آن‌ها را می‌شود در یک بعدازظهر برداشت و در گفت‌وگوی روزمره هم کم به کار می‌آیند.
آنچه در هر گفت‌وگویی هست شکل دیگری دارد: فعل‌های کوتاهی که به هیچ چیزی در فارسی شبیه نیستند. poner و sacar و quedar و llevar هر کدام ده کار متفاوت می‌کنند و هیچ‌کدام یک معادل فارسی ندارند. quedar هم قرار گذاشتن است، هم باقی ماندن، هم به‌اندازه بودن یک لباس.
پس شمارش واژه معیار بدی است. چند صد قلم آن گوشه، بیشترِ تفاوت میان خواندن اسپانیایی و حرف زدن اسپانیایی است، و چند هزار قلم گوشه مقابل مجانی است. سپیده چهل واژه بازار را در یک هفته گرفت و quedar سه هفته وقت برد.
واژه‌های شما آشنا هستند و معنایشان جابه‌جا شده
خطر واژه‌های آشنا آن‌جا نیست که همه هشدارش را می‌دهند. حلقه گران، واژه‌ای است که معنایش درست است و سطحش غلط: در فارسی عادی است و در اسپانیایی رسمی، یا برعکس. کسی که این حلقه را نمی‌بیند درست حرف می‌زند و مثل یک سند به گوش می‌آید.
در مسیر عربی این جابه‌جایی مرتب اتفاق افتاده. taza در فارسی طاس بود و در اسپانیایی فنجان شده است، پس اگر دنبال کاسه‌اید واژه دیگری لازم دارید. la alcachofa از الخرشوف آمده و کنگر فرنگی است و نه هر کنگری. آشنایی شکل واژه، ضمانتی برای معنایش نیست.
آزمونش این است که هر واژه آشنا را یک بار در جمله واقعی ببینید و نه در فهرست. اگر بیست جمله واقعی همان معنایی را می‌دهند که حدس زده بودید، هدیه است؛ اگر نه، همان‌جا یک واژه تازه است که فقط شکل آشنایی دارد.
فهرست واژه شما برای انگلیسی‌زبان نوشته شده
هر کتاب و هر دسته کارت اسپانیایی که در دسترس شماست، واژه‌ها را بر اساس فاصله‌شان از انگلیسی مرتب کرده. یعنی هزار واژه اول آن فهرست‌ها همان‌هایی هستند که برای انگلیسی‌زبان مجانی نیستند و برای شما هم مجانی نیستند، ولی هزاران واژه‌ای که برای شما مجانی‌اند هم در همان فهرست‌ها با همان وزن آمده‌اند.
پس بخشی از وقتتان صرف واژه‌هایی می‌شود که با یک نگاه می‌شناختید، و همان مقدار وقت برای فعل‌های کوتاه باقی نمی‌ماند. این توقف هیچ نشانه بیرونی ندارد چون شمارش کارت‌هایتان بالا می‌رود و حس پیشرفت هم می‌دهد.
حرکت درست این است که دسته کارت را یک بار غربال کنید: هر واژه‌ای که با شکلش می‌شناسید بیرون بیندازید، و جایش را با فعل‌های کوتاه پر کنید. سپیده وقتی این کار را کرد، از هزار کارت اولش سیصد و ده‌تا بیرون رفت و همه‌شان را همان روز بلد بود.
یک واژه آشنا چقدر می‌تواند غلط باشد
درجه‌های غلط بودن درباره واژه‌ای که شناختیدش
بیشتر واژه‌های آشنا بی‌خطرند. خطر یکنواخت پخش نشده، و حلقه گران همان معروف نیست.
- همان واژه، همان کاراکثریت بزرگ، و دلیل آسان بودن خواندن
- همان معنا، کاربرد تنگ‌تروجود دارد، و آن چیزی نیست که کسی اینجا می‌گوید
- همان معنا، سطح غلطدرست، رسمی، و همیشگی. حلقه گران
- معنایی کاملاً متفاوتهمان دوستان دروغین معروف، و حدود چهل‌تایشان اهمیت دارند
- معنایی که اتاق را متوقف می‌کندکمتر از ده‌تا، یک بار یاد گرفته می‌شوند و هرگز فراموش نمی‌شوند
حلقه‌ها از بیرون به داخل خوانده می‌شوند، پس مرکز همان واژه‌ای است که می‌خواستید. حلقه سوم همان است که کسی هشدارش را نمی‌دهد، چون هیچ داستان خنده‌داری تولید نمی‌کند و فقط آدمی تولید می‌کند که مثل یک سند حرف می‌زند.
یک فهرست بسامد و یک انجمن
A Frequency Dictionary of Spanish جای فهرست موضوعی میوه‌ها و حیوانات را می‌گیرد، که بر اساس دسته چیده شده و هیچ ربطی به آنچه در گفتار پیدا می‌شود ندارد. تا ۲۰۲۶ رایگان نیست و کتابخانه‌ها دارندش، و کاری که برای شما می‌کند این است که آن گوشه پرکاربرد را مستقیم نشان می‌دهد.
WordReference جای دیکشنری دوزبانه را می‌گیرد، که یک واژه به شما می‌دهد و نمی‌گوید کسی آن را می‌گوید یا نه. رایگان است و بخش مفیدش رشته‌های انجمن زیر هر مدخل است، جایی که گویشورهای چند کشور سر سطح یک واژه با هم اختلاف پیدا می‌کنند و همان اختلاف، جواب شماست.
خطا: شمردن واژه‌ها
وقتی هزاران واژه مجانی در دسترس است، شمارش سریع بالا می‌رود و همان عدد تبدیل به معیار می‌شود. مسئله این است که عدد از گوشه‌ای می‌آید که کار در آن نیست، پس بالا رفتنش هیچ خبری از توانایی حرف زدن نمی‌دهد.
معیار جایگزین یک شمارش دیگر است: چند فعل کوتاه را می‌توانید در سه معنای متفاوتش به کار ببرید. quedar در یک معنا دانستن، یعنی نمی‌دانستنش. پنجاه فعل از این جنس، از سه هزار اسم آشنا بیشتر می‌ارزد.
بعد از این ده واژه
برای نگه داشتن فعل‌های کوتاه، ساختن کارتی که یاد بدهد، نه کارتی که روی هم انباشته شود همان چیزی است که غربال بالا از آن می‌آید. برای دیدنشان در جمله واقعی، مطلبی کمی بالاتر از سطح شما، و اینکه چرا همان‌جا نقطه شیرین است ماده را انتخاب می‌کند، و اگر مسئله همنشین‌هاست کدام واژه‌ها را انگلیسی کنار هم می‌گذارد و کدام‌ها را هرگز همان قاعده را در زبان دیگری نشان می‌دهد.
پرسش بعدی این است که این واژه‌ها در کدام ساخت‌ها می‌نشینند، چون فعل کوتاه بی‌ساخت کار نمی‌کند: دو فعل برای بودن، و وجه التزامی که همه از آن می‌ترسند جواب می‌دهد، و اینکه کدام واژه در کدام کشور گفته می‌شود در واقعاً چه چیزی فرق می‌کند، و کدام را اول یاد بگیرید.