در مهمانپذیر گلستان در بابلسر، مسافرها میگویند وایفای در اتاقهای ته راهرو کار نمیکند، و مدیر یک روتر قویتر خریده و هیچ چیز عوض نشده. دلیلش یک واقعیت رادیویی است که تقریبا هیچجا گفته نمیشود: فرستنده ضعیف گوشی است، نه روتر، پس بلندتر شدن اکسسپوینت کمکی نمیکند. گوشی باید جوابش را برساند، و توان و آنتن آن هرگز به پای یک دستگاه برقدار روی دیوار نمیرسد.
عددی که تصمیم میگیرد از سمت خود دستگاه خوانده میشود، نه از پنل روتر:
iw dev wlan0 linkسیگنال دریافتی همین اتصال، نرخ داده، و اینکه به کدام اکسسپوینت وصل است را میدهد.iw dev wlan0 scanهمه شبکههای شنیدهشده را با کانال و قدرتشان فهرست میکند، و همان فهرست است که شلوغی کانال را نشان میدهد.
دو عدد مرزی را باید بلد بود. منفی ۶۷ دیبیام سقف طراحی معمول است و منفی ۸۰ دیبیام غیرقابل استفاده. در راهروی طبقه اول مهمانپذیر عدد -۵۸ دیبیام بود و در اتاق ته راهرو -۷۴ دیبیام، یعنی دو دیوار و یک راهپله آنطرفتر. هر دو خواندن از سمت دستگاه گرفته شدند، که تنها جهتی است که معنا دارد؛ خود روتر هر دو اتاق را قویتر میبیند و همان فاصله موضوع این صفحه است.
و یک عدد به تنهایی نصف خواندن است. سیگنال بدون نویز نصف یک خواندن است، و فاصله میان آن دو همان چیزی است که کار میکند. منفی ۷۰ در جایی که نویز منفی ۹۵ است خوب کار میکند و همان منفی ۷۰ در آشپزخانهای که نویز منفی ۷۸ است کار نمیکند، و تنها تفاوت چیزی است که هیچ نوار سیگنالی روی گوشی نشانش نمیدهد.
کانالها، و پهنایی که فایده ندارد
باند دو و چهار دهم گیگاهرتز جای زیادی ندارد و همین است که آپارتمانهای پرتراکم را خراب میکند. باند ۲٫۴ گیگاهرتز سه کانال بدون همپوشانی دارد که ۱ و ۶ و ۱۱ هستند، و هر انتخاب دیگری روی کانال همسایهها میافتد. از اینجا یک نتیجه ضدشهودی درمیآید: کانال پهنتر روی ۲٫۴ گیگاهرتز یعنی کانال کمتر، نه سرعت بیشتر. پهن کردن کانال دو تا از آن سه کانال را میبلعد، پس همسایهها روی هم میافتند و همه کندتر میشوند. در ساختمانی که ده اکسسپوینت دیگر شنیده میشود، باریک نگه داشتن کانال و رفتن روی باند ۵ گیگاهرتز بیشتر از هر خریدی جواب میدهد.
مدیریت طیف
پهن کردن کانال روی ۲٫۴ گیگاهرتز چه چیزی را خراب می کند
باند ۲٫۴ گیگاهرتز فقط سه کانال بدون همپوشانی دارد و کانال پهنتر دو تای آنها را می بلعد و همسایه ها را روی هم می اندازد.
روی باند ۲٫۴ گیگاهرتز هر انتخابی غیر از کانال های ۱ و ۶ و ۱۱ روی کانال همسایه می افتد، و کانال پهنتر یعنی کانال کمتر نه سرعت بیشتر.
جایی که کار میایستد
ایست، جای گذاشتن دستگاه است. مودم اپراتور همانجا نصب میشود که خط تلفن وارد ساختمان شده، یعنی معمولا یک گوشه یا داخل کمد برق، و آن نقطه با جایی که آدمها مینشینند هیچ ربطی ندارد. بعد از آن هر پولی که خرج میشود صرف بلندتر کردن سمتی میشود که از قبل بلندتر بود. تشخیصش هم رایگان است: با همان دستور اسکن، در سه نقطه از ساختمان بایستید و عدد را بنویسید؛ اگر عدد در نقطههای دور از منفی ۶۷ گذشت، مسئله جای دستگاه یا تعداد آن است نه قدرتش. کانال، جانمایی، و نقطههای کور همین اندازهگیری را روشمند میکند.
نسل ها و جای دستگاه
هر استاندارد وایفای واقعا چه چیزی را عوض کرد
نام های بازاری سال ها بعد از استانداردها آمدند. هیچکدام از این چهار نسل برد را زیاد نکردند و امنیت از WPA2 شکسته در سال ۲۰۱۷ به WPA3 رسید.
- ۲۰۰۹802.11nهر دو باند، و اولین نسلی که ارزش گذاشتن در یک خانه را داشت
- ۲۰۱۳802.11ac (وایفای ۵)فقط باند ۵ گیگاهرتز و کانال هایی پهنتر از هرچه پیش از آن بود
- ۲۰۱۹802.11ax (وایفای ۶)مدیریت دستگاه های زیاد در یک زمان به جای یک دستگاه سریعتر
- ۲۰۲۴802.11beباز هم پهنتر و توانا به استفاده همزمان از دو باند
هیچکدام برد را زیاد نکرد؛ برد را فیزیک و توان فرستنده گوشی تعیین می کند و اگر در سه نقطه از ساختمان سیگنال از منفی ۶۷ گذشت، مشکل جای دستگاه یا تعداد آن است.
نسلها، و چیزی که هیچکدام عوض نکردند
نامهای بازاری سالها بعد از خود استانداردها ساخته شدند و همین باعث گیجی است: 802.11ax همان وایفای ۶ است و 802.11ac همان وایفای ۵. آنچه هر نسل عوض کرد سرعت در یک فاصله معین بود، و هیچکدام از چهار نسل خودِ برد را زیاد نکردند؛ برد را فیزیک و توان فرستنده گوشی تعیین میکند و آن تقریبا پانزده سال است تکان نخورده. سمت امنیت هم یک جابهجایی واقعی بوده: WPA3 جای WPA2 را گرفت، که در سال ۲۰۱۷ حمله KRACK آن را شکست. تفاوت نسلها در نسلها، و اینکه هرکدام چه چیزی را عوض کردند است و حملهها در WPA، و حملههایی که علیه آن هست.
چه چیزی امروز باز میشود
iw رایگان و متنباز است و جای iwconfig را گرفت، که نویز و پهنای کانال را اصلا گزارش نمیکرد و روی درایورهای امروزی نصف میدانها را خالی برمیگرداند. wavemon هم رایگان و متنباز است و همان اعداد را زنده و نموداری نشان میدهد، که برای راه رفتن در ساختمان و تماشای افت عدد دقیقا همان چیزی است که لازم است و جای نوشتن دستی روی کاغذ را گرفت. iperf3 رایگان است و جای اندازه گرفتن سرعت با دانلود یک فایل از اینترنت را گرفت: میان دو دستگاه داخل همان شبکه اجرا میشود، پس آنچه اندازه میگیرد رادیو است نه خط اپراتور.
اندازه گیری زنده سمت دستگاه
خواندن افت سیگنال در ساختمان با ابزارهای امروز
به جای تکیه بر حدس یا نوشتن دستی روی کاغذ، iw و wavemon عدد زنده سمت گوشی را می دهند و iperf3 سرعت واقعی رادیو را می سنجد.
کیفیت پوشش رادیویی هنگام حرکت در ساختمان با iw و wavemon
- اتاق ته راهرو پشت دیوارهاافت زنده سیگنال که wavemon هنگام راه رفتن نشان می دهد
- مرز پوشش قابل استفادهنقطه ای که خواندن iw نشانه نیاز به جابه جایی دستگاه است
- راهرو و فضای بازسنجش سرعت واقعی رادیو میان دو دستگاه با iperf3 نه خط اپراتور
iw جای iwconfig را گرفت که روی درایورهای امروزی نصف میدان ها را خالی برمی گرداند و wavemon جای یادداشت دستی هنگام قدم زدن را.
پرسش بعدی این است که خود اکسسپوینتها به چه چیزی وصلاند و چند تا لازم است. جعبههایی که میان ماشینها نشستهاند جواب کابل و برق را دارد، و جدا کردن شبکه مهمان از شبکه اداری روی همان رادیو کار پیکربندی جعبهها، نه فقط نام بردنشان است؛ و اگر بعد از همه اینها هنوز چیزی کار نکرد، فهمیدن اینکه کدام لایه خراب است ترتیبش را دارد.