همان محتوا، برای دو خواننده متفاوت، دو شکل دارد. شکل مقالهای که در مدرسه و دانشگاه یاد گرفتهاید، خوانندهای را فرض میکند که متعهد شده تا آخر بخواند؛ در محیط کار چنین خوانندهای وجود ندارد.
پس the recommendation goes in the first line و the opening paragraph answers the question. کیانوش در ساوجبلاغ تحلیلگر مالی است و گزارشهایش را برای مدیرانی میفرستد که سه دقیقه وقت دارند.
هشت قاعده شکل گزارش
قواعد هشتگانه گزارش
پنج لایه ساختاری گزارش کاری در زبان انگلیسی
برخلاف نگارش دانشگاهی، ساختار گزارش کاری از سطر موضوع تا پیوستها به گونهای چیده میشود که پاسخ در همان نگاه اول منتقل شود.
- سطر موضوع ایمیل (Subject Line)بیان مستقیم تصمیم مورد نیاز به عنوان اولین سطر گزارشتصمیم
- سطر اول گزارش (First Line)ارائه توصیه و نتیجهگیری نهایی پیش از هر توضیح و دادهایتوصیه
- بند افتتاحیه (Opening Paragraph)پاسخ مستقیم به پرسش اصلی به جای طرح مقدمات و شرح مسئلهپاسخ صریح
- بدنه گزارش (Reasoning)ارائه منطق و شواهد صرفاً برای خوانندهای که میخواهد راستیآزمایی کنداستدلال
- پیوستها و ضمایم (Appendix)نگهداری محاسبات تفصیلی و گزینههای رد شده در انتهای سندمستندات
سنجه واقعی یک گزارش درست این است که با خواندن مروری نیز پیام اصلی کاملاً منتقل شود.
- the recommendation goes in the first line. پیش از هر توضیحی و پیش از هر دادهای.
- the opening paragraph answers the question. طرح نمیکند، جواب میدهد.
- the reasoning is for the reader who wants to check. برای اثبات نیست، برای بررسی است.
- the appendix holds the working and the options rejected. کار انجامشده حذف نمیشود، جابهجا میشود.
- a skimmed report should still deliver the point. سنجه واقعی همین است.
- recommend, then justify. همان ترتیب، در هر بخش تکرار میشود.
- one page, then annexes. طول صفحه اول ثابت است، هرقدر هم کار پشتش زیاد باشد.
- the subject line states the decision needed. در ایمیل، خط موضوع اولین سطر گزارش است.
چرا شکل مقالهای غلط نیست، و اینجا کار نمیکند
شکل مقالهای برای خوانندهای طراحی شده که موظف است تا آخر بخواند، مثل استادی که برگه را تصحیح میکند. آن خواننده در دانشگاه هست و تقریباً هیچجای دیگری نیست.
دو شکل
همان محتوا، چیدهشده برای دو خواننده متفاوت
هیچکدام از دو شکل غلط نیست. یکی خوانندهای را فرض میکند که به خواندن متعهد شده، و در محیط کار هیچکس متعهد نشده است.
شکل مقالهای برای خوانندهای است که موظف به خواندن است؛ در محیط کار گزارش باید پیامش را در همان چند ثانیه اول برساند.
خواننده کاری در هر پاراگراف تصمیم میگیرد ادامه بدهد یا نه، و اگر نتیجهگیری آخر باشد، تصمیمش را پیش از رسیدن به آن گرفته است. یعنی گزارشی که مروری خوانده شود، در شکل مقالهای نکتهاش را از دست میدهد و در شکل گزارشی، نکتهاش دقیقاً همان بخشی است که خوانده شد.
جایی که کار میایستد: نامه اداری فارسی، همان شکل مقالهای است
نامه اداری فارسی معمولاً با زمینه شروع میشود، بعد شرح، بعد استدلال، و درخواست در بند آخر میآید. این ترتیب در فارسی درست و مودبانه است و کسی که برعکسش کند تند به نظر میرسد.
وارونه کردن سند
گذار از ساختار نامه اداری فارسی به گزارش انگلیسی
نامه اداری فارسی درخواست را در بند آخر میگذارد؛ راه حل گزارش انگلیسی وارونه کردن سند است، نه کوتاه کردن آن.
- ۰۱انتقال بند آخر به ابتدای سندقراردادن تصمیم و توصیه در صدر صفحه اول بدون تغییر دادن محتوای اصلی
- ۰۲تبدیل شرح به پاسخ صریحپاسخ دادن به مسئله در بند نخست به جای بازگویی مفصل پیشینه
- ۰۳حفظ حجم کلی با بازچیدمانثابت ماندن طول سند و تغییر بنیادین سرعت تصمیمگیری مدیران
وارونه کردن ترتیب سند بدون حذف کلمات، نیاز به پرسش «خلاصهاش چیست» را از بین میبرد.
کیانوش دو سال گزارشهایش را همینطور مینوشت و شکایتی هم نبود. تنها چیزی که میدید این بود که تصمیمها دیر گرفته میشدند و مدیرها معمولاً میپرسیدند خلاصهاش چیست، که یعنی صفحه اول کارش را نکرده بود.
راهش وارونه کردن سند است و نه کوتاه کردنش. همان محتوا را نگه دارید، بند آخر را ببرید اول، و باقی را زیرش بچینید. طول سند عوض نمیشود و کاری که میکند کاملاً عوض میشود.
سنجهای که میگوید شکل درست است یا نه
هیچ ابزاری لازم نیست جز یک آزمون سی ثانیهای: فقط جمله اول هر بند را بخوانید، از اول تا آخر سند. اگر همان چند جمله کل تصمیم و دلیلش را میگویند، شکل درست است. جای فرستادن سند برای همکار و پرسیدن نظرش را میگیرد، که معمولاً کل سند را میخواند و به همین دلیل نمیتواند بگوید مروری خواندنش چطور است.
سنجه ارزیابی
آزمون ۳۰ ثانیهای ارزیابی شکل گزارش
ارزیابی گزارش به نظرخواهی از همکاران نیاز ندارد؛ خواندن سطر اول هر بند، درستی ساختار را آشکار میکند.
- جملات اول تمام بندها، تصمیم و دلیل را به روشنی بیان کنندساختار گزارش کاملاً درست استسند برای خواندن مروری مدیران آماده است و تصمیمگیری را تسریع میکند
- فهم پیام نیازمند خواندن جملات میانی یا انتهای بندها باشدنیاز به بازنویسی و وارونهسازی بندهاجمله کلیدی هر پاراگراف باید به ابتدای همان پاراگراف منتقل شود
همکار شما کل سند را با دقت میخواند و نمیتواند آزمون مروری خواندن یک مدیر پرمشغله را شبیهسازی کند.
خطا: پنهان کردن گزینههای رد شده
وقتی توصیه اول میآید، وسوسه این است که کارِ پشتش حذف شود تا سند کوتاه بماند. آن کار حذف نمیشود و جابهجا میشود: گزینههایی که بررسی و رد شدهاند در پیوست میروند، و همانها چیزی هستند که خواننده دقیق دنبالشان میگردد.
مدیریت پیوستها
چکلیست انتقال گزینههای رد شده به پیوست
وقتی توصیه در ابتدا میآید، وسوسه حذف کار پشتی سند را کوتاه نمیکند بلکه به سوءتفاهم در جلسات میانجامد.
گزینههای رد شده
- بلهانتقال محاسبات و گزینههای بررسیشده به پیوستپاسخ به بررسیهای تکمیلی خواننده دقیق و اثبات کامل بودن تحلیلبله
- خیرحذف گزینههای رد شده از کل سندایجاد این تصور اشتباه در خواننده که سناریوهای دیگر اصلاً بررسی نشدهاندخیر
- خیرطرح مجدد گزینههای رد شده در جلسه حضوریاتلاف وقت جلسه برای پیشنهاد راهحلهایی که قبلاً رد شده بودندخیر
کار انجامشده نباید حذف شود بلکه باید جابهجا شود و در پیوست بنشیند تا در جلسه دوباره پیشنهاد نشود.
حذفشان دو هزینه دارد: خواننده فکر میکند بررسی نشدهاند، و در جلسه همانها را دوباره پیشنهاد میدهد. ترتیب داخل هر بند هم همان چیزی است که در یک ایده، یک جمله آغاز، و پیوند با بند بعدی باز شده، و شکل نامهای که همراه سند میرود در شروع و پایان، و لحنی که هر موقعیت میخواهد.
پرسش بعدی این است که وقتی همین سند در جلسه ارائه شود چه شکلی میگیرد. ساختار گفتاری با ساختار نوشتاری یکی نیست و در علامتگذاری مسیر، گذارها، و پرسشهایی که بعدش میآید جدا شده است.