مدرک آلمانی که بیشتر زبان‌آموزان ایرانی به سمتش کار می‌کنند، در خانه اشتباهی از جدول نشسته است. دو نهاد جدا دو فهرست جدا دارند: دانشگاه یک فهرست و اداره مهاجرت یا کارفرما فهرست دیگری، و هم‌پوشانی این دو کوچک است.
هشت مورد زیر همان چیزی است که پیش از انتخاب مدرک باید بدانید، و هیچ‌کدامشان درباره آلمانی شما نیست.
هشت چیزی که پیش از انتخاب مدرک باید بدانید
- Goethe-Zertifikat و TestDaF دو نظام جدا هستند و برای دو کار جدا ساخته شده‌اند.
- TestDaF سطح‌های ۳ و ۴ و ۵ را گزارش می‌کند و نه بندهای CEFR.
- پذیرش دانشگاه معمولاً TDN 4 در هر چهار بخش می‌خواهد.
- DSH را خود دانشگاه برگزار و تصحیح می‌کند، پس در دانشگاه بعدی ارز نیست.
- B1 همان سطحی است که تابعیت آلمان می‌خواهد.
- Goethe C1 مدرک خوبی است و بیشتر رشته‌های دانشگاهی آن را برای پذیرش نمی‌پذیرند.
- der schriftliche Ausdruck بخش نوشتاری است و معیارش منتشر شده.
- das Hörverstehen بخش شنیداری است و در TestDaF جداگانه نمره می‌گیرد.
پرویز در بندرانزلی دو سال به سمت Goethe C1 کار کرد چون در آموزشگاهش همان مسیر بود. وقتی پرونده دانشگاهش را باز کرد، رشته مقصدش TestDaF می‌خواست و آن مدرک را برای پذیرش قبول نمی‌کرد. مدرکش بی‌ارزش نبود؛ فقط در فهرست دیگری بود.
دو فهرست، و هم‌پوشانی کوچک
خانه‌ای که هر دو فهرست قبولش دارند کوچک است و همان است که هزینه‌اش را می‌ارزد. بیرونش سه حالت دیگر هست: مدرک‌هایی که قابل حمل‌اند و برای دانشگاه کافی نیستند، مدرک‌هایی که فقط برای پذیرش ساخته شده‌اند و برای هیچ‌کس دیگری معنا ندارند، و مدرک‌هایی که در هیچ‌کدام از دو فهرست نیستند.
کم‌قابل‌حمل‌ترین قلم این جدول DSH است، چون هر دانشگاه خودش برگزارش می‌کند و خودش تصحیحش می‌کند. DSH از یک دانشگاه در دانشگاه بعدی ارز نیست، و همین است که آن را برای کسی که هنوز مقصدش قطعی نیست انتخاب بدی می‌کند.
پس ترتیب درست وارونه ترتیب متعارف است: اول صفحه شرایط همان رشته را باز کنید و نام آزمون و نمره را بنویسید، بعد دنبال کلاس بگردید. کلاس‌های موجود در ایران این ترتیب را وارونه می‌کنند چون هر آموزشگاهی مسیر خودش را دارد.
ساعت از تاریخ مهلت به عقب می‌رود
تاریخ‌های آزمون محدودند و نتیجه هفته‌ها طول می‌کشد، پس آخرین جلسه ممکن بسیار زودتر از چیزی است که به نظر می‌رسد. شمارش از مهلت پذیرش به عقب انجام می‌شود و نه از امروز به جلو.
ترتیبش این است: یک سال مانده فهرست خود رشته را بخوانید، هشت ماه مانده یک آزمون نمونه بدهید تا بفهمید کدام بخش به کف نزدیک است، شش ماه مانده جلسه را رزرو کنید چون مرکزها پر می‌شوند، چهار ماه مانده آزمون بدهید تا جای تلاش دوم باقی بماند، و سه ماه مانده نتیجه می‌آید.
دو قلم آخر کاملاً بیرون از کنترل شما هستند و همین است که کل برنامه را می‌سازد. کسی که سه ماه مانده به مهلت آزمون می‌دهد، نتیجه را بعد از مهلت می‌گیرد، و هیچ مقدار آمادگی این را جبران نمی‌کند.
در ایران مسیر را آموزشگاه انتخاب می‌کند
ثبت‌نام در یک آموزشگاه آلمانی در ایران معمولاً یعنی ورود به یک مسیر مدرک مشخص، چون هر آموزشگاهی دوره‌هایش را حول یک نظام چیده است. زبان‌آموز هم از همان مسیر می‌رود، چون از بیرون همه مدرک‌ها شبیه هم به نظر می‌رسند.
ایستادن در روز پر کردن پرونده پیدا می‌شود و نه پیش از آن، و آن روز دیگر برای عوض کردن مسیر دیر است. دو سال پرویز مدرک این است: هیچ چیزی در آلمانی‌اش اشتباه نبود و همه‌اش در انتخاب فهرست بود.
کار درست پنج دقیقه است و باید پیش از اولین ثبت‌نام انجام شود: سه رشته‌ای که احتمالاً انتخاب می‌کنید را باز کنید و شرایط زبانشان را کنار هم بگذارید. اگر هر سه یک آزمون می‌خواهند، تصمیم گرفته شده؛ اگر نه، مدرکی را بگیرید که در هر سه فهرست باشد.
شمارش از مهلت به عقب
هر قدم کِی باید انجام شود، از آخر به اول
فاصله‌ها خودشان استدلال‌اند. تاریخ‌های آزمون محدودند و نتیجه هفته‌ها طول می‌کشد، پس آخرین جلسه ممکن بسیار زودتر از چیزی است که به نظر می‌رسد.
- ۱۲ ماهفهرست خود رشته را بخوانیدکدام آزمون، کدام نمره، و تاریخی که روی صفحه نوشته شده
- ۸ ماهیک آزمون نمونه بدهیدبرای فهمیدن اینکه کدام بخش به کف نزدیک است، نه برای احساس آمادگی
- ۶ ماهجلسه را رزرو کنیدتاریخ‌ها محدودند و مرکزها پر می‌شوند
- ۴ ماهآزمون بدهیدآن‌قدر زود که جای تلاش دوم باقی بماند
- ۳ ماهنتیجههفته‌ها و نه روزها، و بیرون از کنترل شما
- ۰مهلت پذیرشثابت، بیرونی، و برای هیچ‌کس جابه‌جا نمی‌شود
ماه‌ها یک برنامه‌اند و نه یک اندازه‌گیری، و عددهای دقیقشان بسته به کشور و رشته فرق می‌کنند. چیزی که فرق نمی‌کند ترتیب است، و اینکه دو قلم آخر کاملاً بیرون از کنترل شما هستند.
دو منبع رسمی و رایگان
نمونه‌های TestDaF جای کتاب آماده‌سازی تجاری را می‌گیرند، که معیارها را بازنویسی می‌کند و تمرین دورشان می‌سازد. تا ۲۰۲۶ رایگان‌اند، با فایل صوتی و معیار ارزیابی، و همان معیار ارزیابی چیزی است که تعیین می‌کند وقت آخر کجا خرج شود.
پایگاه رشته‌های تحصیلی DAAD جای نامه نوشتن به تک‌تک دانشگاه‌ها و دو هفته انتظار را می‌گیرد. رایگان است، و حدش را باید گفت: خلاصه است و نه خود قاعده، پس صفحه خود رشته هم باید باز شود.
خطا: انتخاب کردن مدرک پیش از انتخاب مقصد
وسوسه این است که چون مقصد هنوز معلوم نیست، فعلاً یک مدرک عمومی گرفته شود و بعد تصمیم گرفته شود. مسئله این است که مدرک عمومی همان است که در خانه «قابل حمل و کافی نیست» می‌نشیند، و دو سال کار روی آن، مقصد را نزدیک‌تر نمی‌کند.
اگر مقصد واقعاً معلوم نیست، انتخاب درست همان خانه هم‌پوشانی است، هرچقدر هم گران‌تر باشد. تنها مدرکی که برای مقصد نامعلوم می‌ارزد، مدرکی است که هر دو فهرست قبولش دارند.
بعد از انتخاب مدرک
برای دیدن اینکه امروز کجا ایستاده‌اید، قرار دادن صادقانه خودتان روی مقیاس، بدون پول دادن بابت آزمون همان آزمون نمونه را بی‌هزینه می‌دهد. برای بخشی که به کف نزدیک است یک معلم چقدر می‌ارزد، و چه کاری را تنها می‌شود کرد لازم است، و برای چیدن ماه‌ها هفت روز، چیده‌شده دور وقتی که واقعاً دارید.
پرسش بعدی این است که آن ماه‌ها را روی چه چیزی خرج کنید، چون آزمون خودش چیزی یاد نمی‌دهد: از نهادی تا اضافی، و اینکه هر حرف اضافه کدام را می‌گیرد جایی است که بیشترین نمره در کمترین ساعت به دست می‌آید، و بخش شنیداری در آلمانی معیار، و گویش‌هایی که به آن اعتنا نمی‌کنند ساخته می‌شود.