«احتراماً به استحضار می‌رساند» در یک ایمیل انگلیسی معادل ندارد و ترجمه‌اش هم معادل نمی‌سازد. آنچه در انگلیسی همان کار را می‌کند شش واژه است: I am writing to ask about. کوتاه‌تر نیست چون بی‌ادبانه‌تر است؛ کوتاه‌تر است چون ادب در انگلیسی روی فعل‌های وجهی سوار است و نه روی طول جمله.
ده عبارت از این جنس تقریباً همه ایمیل‌هایی را که یک ایرانی به انگلیسی می‌نویسد پوشش می‌دهند: به استاد، به داور مجله، به مشتری خارجی، به پشتیبانی. هیچ‌کدام خنثی نیستند و هرکدام سطح رسمی مشخصی دارند.
ده عبارتی که جای تعارف را می‌گیرند
سمت چپ کاری است که در فارسی با یک بند تعارف انجام می‌دهید و سمت راست عبارتی که در انگلیسی همان کار را می‌کند.
- باز کردن نامه بدون مقدمه: I am writing to ask about.
- خواستن یک تایید ساده: Could you please confirm.
- جواب دادن به کسی که برگشته سراغتان: Thanks for getting back to me.
- عذرخواهی برای دیرکرد، در یک سطر و نه یک بند: Sorry for the delay.
- گذاشتن تصمیم روی میز طرف مقابل: Let me know if that works.
- اشاره به پیوست، بدون توضیح اضافه: Please find the file attached.
- درخواستی که واقعاً رسمی است: I would be grateful if you could.
- یادآوری چیزی که قبلاً قرار شده: As we discussed last week.
- رفع یک بدفهمی، بی‌آنکه کسی مقصر شود: Just to be clear.
- بستن نامه در سطح رسمی متعارف: Kind regards.
مهدی در اهواز برای مجله‌ای در هلند مقاله فرستاده بود و می‌خواست وضعیت داوری را بپرسد. پیش‌نویس اولش صد و ده واژه بود و پرسش اصلی در جمله آخر آمده بود. نسخه دومش بیست و شش واژه شد و با I am writing to ask about شروع شد و با Kind regards بسته شد. جواب همان روز آمد.
فارسی فعل را آخر می‌گذارد و جمله را دراز می‌کند
فارسی فعل اصلی را ته جمله می‌گذارد و هرچه لازم باشد پیش از آن می‌چیند. یک جمله فارسی می‌تواند چهل واژه پیش از فعلش داشته باشد و کاملاً روان بماند، چون خواننده فارسی یاد گرفته منتظر بماند. همان ریتم که به انگلیسی برود جمله‌ای می‌سازد که هیچ غلطی ندارد و هیچ‌کس هم تا آخرش نمی‌رود.
جمله اول مهدی این بود: Considering the fact that more than two months have passed since the submission of our manuscript and that we have not received any notification from the editorial office regarding the current stage of the review, I would like to ask about the status. چهل و پنج واژه، بی‌ایراد، و فعل اصلی در واژه سی‌وهشتم. جایگزینش سه جمله بود: Our manuscript was submitted in June. We have not heard from the editorial office since. I am writing to ask about the current stage of the review.
قاعده عملی‌اش یک بند اصلی در هر جمله است، و آزمونش هم بلند خواندن: هرجا نفس کم آوردید یک جمله تمام شده بود. این کار طول جمله را عوض می‌کند و هیچ واژه‌ای هم به انگلیسی شما اضافه نمی‌کند، پس همان امروز شدنی است.
بازخوردی که می‌گیرید فقط نیمه بالای متن را می‌بیند
در کلاس‌های ایران بازخورد رایتینگ تقریباً همیشه املا، زمان فعل و ویرگول است. دلیلش سختگیری نیست، حساب و کتاب است: تصحیح گرامر یک متن سه دقیقه طول می‌کشد و تصحیح رشته میان بندها بیست دقیقه، و کلاسی که سی برگه دارد دومی را انجام نمی‌دهد. نرم‌افزارهای غلط‌یاب هم دقیقاً همان نیمه را می‌بینند.
پس بعد از دو سال، نیمه‌ای که خودش گزارش می‌شود بهتر می‌شود و نیمه‌ای که تصمیم می‌گیرد متن تا آخر خوانده شود دست‌نخورده می‌ماند. کسی که رایتینگ آیلتسش روی شش‌ونیم گیر کرده معمولاً غلط گرامری کمی دارد؛ چیزی که ندارد بندی است که جمله بعدی‌اش از جای جمله قبلی شروع کند.
آزمونش این است: یک بند از متن خودتان بردارید و جمله اول را حذف کنید. اگر بند هنوز درست کار می‌کند، آن جمله اول کاری نمی‌کرده و بند رشته ندارد. در یک بند سالم، حذف جمله اول بقیه را بی‌مرجع می‌کند.
چه چیزی گزارش می‌شود
آنچه غلط‌یاب علامت می‌زند، و آنچه خواننده به آن واکنش نشان می‌دهد
هر مورد زیر خط تصمیم می‌گیرد که متن تا آخر خوانده شود یا نه، و هیچ‌کدامشان زیر چیزی خط قرمز نمی‌کشند.
- املاعلامت می‌خورد، و ارزان‌ترین چیز روی صفحه برای درست کردن
- هم‌خوانی و زمان فعلعلامت می‌خورد، و در برگه آزمون یک نمره می‌ارزد
- ویرگولی که سر جایش نیستعلامت می‌خورد، و تقریباً هیچ‌وقت آن چیزی نیست که خواننده دیده
- بندی که رشته نداردهر جمله درست، و هیچ‌کدام جمله بعدی را نگه نمی‌دارد
- شش جمله بلند پشت سر همهیچ ایرادی ندارد، و هیچ تاکیدی هم حمل نمی‌کند
- سطح رسمی که یک پله جابه‌جاسترسمی‌تر از حد، سرد خوانده می‌شود؛ گرم‌تر از حد، گستاخانه
- شروعی که خودِ ایمیل را توصیف می‌کندخواننده پیش از تمام شدنش تصمیمش را گرفته
- خواننده در بند دوم ایستادتنها اندازه‌گیری‌ای که اهمیت داشت، و هیچ‌کس گزارشش نمی‌کند
خط آب ادعایی درباره چیزی است که گزارش می‌شود، نه نسبتی که اندازه گرفته شده باشد. چیزی که صادقانه می‌گوید این است که همه ابزارها یک طرف آن ایستاده‌اند، و تقریباً همه بازخوردی که هر نویسنده‌ای در عمرش می‌گیرد هم همان‌جاست.
دو ابزار برای دو نیمه
برای نیمه بالا صدای بلندخوان گوشی یا مرورگر کافی است. متنتان را بگذارید بخواند و خودتان دنبال کنید. جای خواندن بی‌صدای پیش‌نویس خودتان را می‌گیرد، جایی که چشم ریتمی را به متن اضافه می‌کند که در متن نیست. تا ۲۰۲۶ رایگان و روی همه چیز نصب است، و کاری که می‌کند این است که جمله چهل و پنج واژه‌ای را شنیدنی می‌کند.
برای نیمه پایین یک مدل زبانی، با یک دستور مشخص: بگویید گرامر را اصلاً تصحیح نکن و فقط بگو هر جمله از کجای جمله قبلی شروع می‌شود و کجا رشته پاره می‌شود. جای معلمی را می‌گیرد که سی برگه و بیست دقیقه داشت. در همین حد رایگان است، و محدودیتش این است که اگر دستور را ندهید، مثل همه غلط‌یاب‌های دیگر می‌رود سراغ ویرگول‌ها.
خطا: نوشتن برای اینکه باسواد به نظر برسید
در فارسی رسمی، جمله بلندتر و واژه کمیاب‌تر واقعاً نشانه سواد است و خواننده فارسی همان را می‌خواند. در انگلیسی همان کار دو برداشت می‌سازد و هیچ‌کدامشان سواد نیست: یا نویسنده غیربومی است، یا دارد چیزی را می‌پوشاند. جمله اول مهدی هر دو برداشت را همزمان تولید می‌کرد.
جایگزینش این نیست که ساده بنویسید. این است که رسمی بودن را از جای درستش بگیرید: I would be grateful if you could رسمی است و شش واژه، و همان کار را می‌کند که یک بند تعارف در فارسی می‌کرد. سطح رسمی در انگلیسی انتخاب واژه است، نه طول جمله.
از کجای شش شاخه شروع کنید
اگر بیشتر چیزی که می‌نویسید ایمیل است، شروع‌ها، پایان‌ها، و سطح رسمی که هر موقعیت می‌خواهد ادامه مستقیم همان ده سطر بالاست. اگر جمله‌هایتان دراز می‌شوند، طول، ریتم، و جایی که جمله می‌شکند پیش از هر کار دیگری می‌آید، چون تا آن درست نشود لایه‌های بالاتر دیده هم نمی‌شوند.
بعد از آن یک ایده، یک جمله آغازین، و اینکه بند بعدی چطور وصل می‌شود همان رشته‌ای است که بازخورد کلاس هیچ‌وقت به آن نرسید، و اگر مقصدتان آزمون است تز، استدلال و شاهد، در شکلی که ممتحن انتظار دارد شکل بیرونی همان بندها را می‌دهد. پرسش بعدی این است که همین متن وقتی باید گفته شود چه بلایی سرش می‌آید، چون نوشتن وقت دارد و حرف زدن ندارد: یک سرش انگلیسی‌ای که تعیین می‌کند آن نقش را می‌گیرید یا نه است و سر دیگرش قاعده‌هایی که تعیین می‌کنند یک جمله چه اجازه‌ای دارد.